Anlamı
1) biri bir şeyi anlayamamak, kavrayamamak; 2) bir şeyin olabileceğine inanmamak; 3) uygun bulmamak: Çocuğun bu geç saatte evden izinsiz çıkıp gitmesini aklım almıyor.
Detaylı Açıklama
Aklı almamak deyimi, bir şeyi anlayamamak, olabileceğine inanamamak ya da uygun bulmamak anlamlarında kullanılan geniş kapsamlı bir ifadedir. Bağlama göre kimi zaman zihinsel kavrayış eksikliği, kimi zaman şaşkınlık, kimi zaman da ahlakı veya pratik bir itiraz anlatır. İnsan karşılaştığı şeyi mantığına sığdıramıyorsa, “aklı almıyor” denir. Bu yüzden deyim yalnız bilgisizlik değil; beklenmedik, kabulü zor veya ölçüsüz bulunan durumlar karşısındaki tepkiyi de taşır. Günlük dilde çok yaygındır ve hemen her tür konuda kullanılabilir: bir olayın nasıl olduğunu çözemeyen de, bir davranışı uygun bulmayan da bu sözü söyleyebilir. İfadenin gücü, anlama ile onaylama arasındaki ilişkiyi aynı anda kurabilmesindedir. Zihin bir şeyi ya kavrayamaz, ya kabul etmez, ya da içine sindiremez. Mantık sınırına çarpan olayların dildeki en işlevli ifadelerinden biridir.
Örnek Cümleler
- Bu saatte tek başına çıkmasını aklım almıyor.
- Bu fiyata bu evi sattığını aklım almıyor, nasıl kabul etti?
- Aklım almıyor, o kadar zeki biri nasıl bu hatayı yapar?
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır; anlamamaya ek olarak bir şeyin olabileceğine inanmamayı veya onu doğru ve uygun bulmamayı da anlatabilir.
Çünkü hem zihinsel kavrayış sorununu hem de mantıksal ve ahlakı itirazı tek cümlede çok doğal biçimde ifade eder.
Şaşırtıcı, abartılı, beklenmedik, mantıksız ya da uygun görülmeyen hemen her olaya rahatlıkla uyarlanabilir. Günlük dilde çok yaygındır ve hemen her tür konuda kullanılabilir: bir olayın nasıl olduğunu çözemeyen de, bir davranışı uygun bulmayan da bu sözü söyleyebilir.