Anlamı
1) verdiği kararın yanlış olduğunu anlayıp vazgeçmek; 2) bir şeyi sonradan hatırlayarak yapmak.
Detaylı Açıklama
Aklı sonradan gelmek deyimi, kişinin önce yanlış, düşüncesiz ya da acele bir karar verip daha sonra hatasını fark etmesini veya yapması gereken şeyi gecikmeli olarak düşünmesini anlatır. Bu ifade, zamanında gösterilemeyen dikkat ve sağduyunun sonradan devreye girmesi anlamını taşır. İnsan bazen anlık duyguyla hareket eder, bazen bir şeyi unutup geçer, bazen de doğru değerlendirmeyi gecikmeli yapar; işte bunların hepsi bağlama göre 'aklı sonradan gelmek' ile anlatılabilir. Deyim çoğu zaman hafif sitem, bazen alay, bazen de pişmanlık havası taşır. Çünkü asıl problem, düşüncenin olması değil, geç gelmesidir. Günlük dilde ani kararlar, sonradan vazgeçmeler, gecikmiş fark edişler ve unuttuğunu sonradan hatırlayıp koşuşturma halleri için oldukça kullanışlıdır. Zihnin zamanlamasıyla ilgili bir eleştiridir bu. Doğru düşünce vardır ama yerinde değildir. Türkçede pişmanlık, gecikme ve farkındalık arasındaki bağı çok doğal biçimde anlatan canlı deyimlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Aklı sonradan geldi, imzaladığı sözleşmeyi feshetmek için ertesi gün avukata koşturdu.
- Aklı sonradan geldi, fişleri saklamamıştı; iade için hepsini bir bir yeniden istedi.
- Evi satmaya karar vermişti, aklı sonradan geldi ve ilanı aynı gün kaldırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Birincisi verilmiş bir karardan dönmektir; kişi yanlışını sonradan görür ve vazgeçer. İkincisi yapması gerekeni geç hatırlamaktır. İkisinde de doğru düşünce zamanında değil, iş olup bittikten sonra gelmiştir.
Çünkü gecikmeyi görünür kılar. Kişi doğruyu bulmuştur ama zamanı kaçırmıştır; söz bu yüzden takdirden çok sitem bildirir. Kimi zaman da konuşan kişi kendi hâline gülerek söyler.
Aceleyle atılan imzalarda, dönülen alışverişlerde, sonradan hatırlanan belgelerde ve geri alınan kararlarda duyulur. Ortak yan, doğru davranışın ilk anda akla gelmemiş olmasıdır; gecikme kimi zaman bir zarar doğurur, kimi zaman da zararı son anda önler.