Anlamı
daha önce düşünmemiş olduğu şeyi birden yapmaya karar vermek:
'O da, aklına ne eserse işleyen biri.' -N. F. Kısakürek.
Detaylı Açıklama
Aklına esmek deyimi, kişinin daha önce planlamadığı ya da ciddi biçimde düşünmediği bir şeyi birden yapmaya karar vermesini anlatır. Bu ifadede ani bir heves, iç dürtü ya da sebepsiz görünen yön değişikliği vardır. İnsan uzun bir plan sürecinden geçmeden, o anda içinden geldiği için bir işi yapmak ister; işte bu durumda “aklına esti” denir. Deyim çoğu zaman spontane davranışları anlatır ve hafif eleştirel ya da muzip bir ton taşıyabilir. Çünkü bu kararların arkasında her zaman sağlam gerekçe bulunmaz. Birden yola çıkmak, ev değiştirmeyi düşünmek, iş kurmaya kalkmak ya da önceden konuşulmayan bir şeyi yapmak istemek bu deyimle anlatılabilir. İçinde özgürlük duygusu kadar kararsızlık ve tutarsızlık ihtimali de vardır. Bu yüzden bağlama göre hem sevimli spontane davranışı hem de düşüncesizce hareket etmeyi gösterebilir. Türkçede anlık istekle yön değiştirmeyi, plan dışı hevesleri ve dürtüsel kararları canlı biçimde ifade eden pratik bir deyimdir.
Örnek Cümleler
- Ablası aklına esti diye haber gönderdi.
- Komşunun oğlu yine aklına esmiş, mahalle çalkalandı.
- Son olaylardan sonra adam resmen aklına esti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin önceden planlamadığı bir şeyi anlık hevesle ya da içinden geldiği için yapmaya karar vermesini anlatır.
Hayır, bazen hoş bir spontanlığı anlatır; bazen de düşüncesiz ve tutarsız davranış eleştirisi taşır. Deyim çoğu zaman spontane davranışları anlatır ve hafif eleştirel ya da muzip bir ton taşıyabilir.
En belirgin unsur, kararın planlı değil ani ve iç dürtüyle verilmiş olmasıdır. Aklına esmek deyimi, kişinin daha önce planlamadığı ya da ciddi biçimde düşünmediği bir şeyi birden yapmaya karar vermesini anlatır.