Anlamı
düşüncesizce davranmak veya aklına geleni hemen yapmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanın aklına geleni hemen yapması, düşünmeden davranması ve önünü arkasını hesap etmeden harekete geçmesi anlamında kullanılır. Günlük dilde çoğu zaman eleştirel bir tonda söylenir. Çünkü burada ani heves, kontrolsüz dürtü ve düşüncesizlik öne çıkar. Kişi yaptığı işin sonucunu tam hesaplamaz; içine ne doğduysa onun peşine takılır. Bu yüzden deyim, planlı davranışın karşısında, anlık dürtüyle hareket etme hâlini gösterir. Bazen küçük bir çılgınlık, bazen ciddi bir sorumsuzluk, bazen de çocukça bir heves gibi duyulabilir. Söylendiğinde, davranışın aklın süzgecinden yeterince geçmediği anlaşılır. Deyimin canlılığı da buradan gelir: Zihin sanki bir rüzgâr kaptırmış gibi yön değiştirir ve kişi düşünmeden yol alır. Bu yüzden söz, kararsızlık değil, tersine fazla düşünmeden çabuk davranma eleştirisi taşır.
Örnek Cümleler
- Aklına yelken etti, birikmiş parasını tek bir hisseye bir günde yatırdı.
- Her seferinde aklına yelken ediyor, sonra çıkan zararı hep biz topluyoruz.
- Aklına yelken etmeden önce bir gece düşün, sabah yine aynı fikirdeysen yap.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Frensiz bir davranış biçimini anlatır. Kişi düşüncesini tartmaz, sonucunu hesaplamaz; içinden geçeni doğrudan uygular. Yelken benzetmesi de rüzgâr nereye eserse oraya gitmeyi çağrıştırır; yön kişide değil, dürtüdedir.
Çok yakındır; ikisi de önceden düşünülmemiş bir işe birden girişmeyi anlatır. Aklına esmek daha çok ani bir kararı bildirir; aklına yelken etmek ise düşüncesizce davranmayı da içine alır ve bu yüzden eleştiri tonu daha belirgindir.
Çünkü düşüncesizce davranmayı anlatır. Birikmiş parasını bir günde tek hisseye yatıran biri için söylendiğinde zarar ya ortaya çıkmıştır ya da bekleniyordur; konuşan kişi de bu davranışı onaylamadığını belli eder.