Anlamı
sürekli olarak bir şeyi düşünmek, bir düşünceye saplanıp kalmak:
'Tartışma, grevin nereden çıktığını aklına takanlar yüzünden büyüyüp genişledi.' -N. Uygur.
Detaylı Açıklama
Aklına takmak deyimi, bir konuyu, sözü, olayı ya da ihtimali zihinden çıkaramayacak kadar üzerinde durmak, sürekli düşünmek ve ona saplanıp kalmak anlamında kullanılır. Burada “takılmak” düşüncenin doğal akışını durduran bir düğüm gibidir; kişi başka şeylere yönelmek istese de aynı mesele zihnine geri dönüp durur. Deyim, yalnız merakı değil, takıntıya yaklaşan zihinsel oyalanmayı da anlatabilir. Günlük hayatta küçük bir sözün büyütülmesi, geçmişte yaşanmış bir olayın unutulamaması, geleceğe dair bir kaygının zihni meşgul etmesi gibi durumlarda sık kullanılır. Bu söz, insanın düşünce üzerindeki kontrolünün her zaman tam olmadığını da gösterir. Kimi meseleler duygusal ağırlıkları nedeniyle akla yapışır. Deyim, zihinsel meşguliyetin yoğunluğunu, başka konulara geçememe hâlini ve içten içe dönüp duran düşünceyi güçlü biçimde görünür kılar. Kaygı, kırgınlık ve yoğun merakın dildeki en tanıdık anlatımlarından biridir.
Örnek Cümleler
- Söylediği bir cümleyi aklına taktı, gunlerce unutmadı.
- O söylenen sözü aklına taktı, bir türlü çıkaramıyor.
- Gereksiz şeyleri aklına takma, işine bak.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Geçici bir akla gelmeden farklı olarak, insanın zihninde dönüp duran ve kolayca bırakılamayan yoğun düşünceyi anlatır.
Kaygı, merak, kırgınlık, kıskançlık, pişmanlık veya belirsizlik gibi duygularla birlikte sık görülür. Günlük hayatta küçük bir sözün büyütülmesi, geçmişte yaşanmış bir olayın unutulamaması, geleceğe dair bir kaygının zihni meşgul etmesi gibi durumlarda sık kullanılır.
Çünkü kişi başka şeye yönelmek istese bile aynı mesele zihnini tekrar tekrar işgal eder ve iç huzurunu bozar.