Anlamı
sürekli hatırlamak, unutmamak:
'Ben senin yengenim, amcanın karısıyım, bunu sakın aklından çıkarma!' -P. Safa.
Detaylı Açıklama
Aklından çıkarmamak deyimi, bir şeyi sürekli hatırlamak, unutmamak ve zihinde canlı tutmak anlamında kullanılır. Bu ifade yalnız basit bir anımsamayı değil, bazen özellikle unutulmaması istenen bir uyarıyı, kişiyi ya da amacı zihinde diri tutmayı da anlatır. Bir sorumluluk, bir öğüt, bir sevilen insan ya da bir hedef insanın aklından çıkmayabilir. Deyimin gücü, bu süreklilik duygusundadır. Bir şey gelip geçici olarak akla düşmez; zihinde kalır ve zaman zaman kendini yeniden hatırlatır. Günlük dilde hem duygusal bağlılık hem de pratik dikkat için kullanılır. 'Bunu aklından çıkarma' denildiğinde, yalnızca bilgi değil, önem de vurgulanır. Bazen tehdit, bazen öğüt, bazen sevgi, bazen de özlem cümlesi olarak duyulabilir. Bu çok yönlülük, deyimi oldukça canlı kılar. Türkçede unutulmaması gerekeni, zihne kazınanı ve sürekli taşınan düşünceyi en doğal şekilde anlatan yerleşik ifadelerden biridir.
Örnek Cümleler
- Babasının o son öğüdünü hiç aklından çıkarmadı, her kararda ona döndü.
- Sözleşmenin bitiş tarihini aklından çıkarma, iki ay önceden haber vermen gerekiyor.
- Buranın kışın nasıl olduğunu aklından çıkarma, ona göre malzeme listesi yap.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çoğu zaman bir çaba ister; kişi o şeyi zihninde bilerek canlı tutar, gerekirse kendine hatırlatır. Ama bazı şeyler hiç uğraşmadan da akıldan çıkmaz; sözün asıl söylediği, o şeyin unutulmamış olmasıdır.
Verilmiş bir söz, öğrenilmiş bir ders, bir uyarı ya da yerine getirilmesi gereken bir sorumluluk akıldan çıkarılmaz. Ortak yan, o şeyin gerektiği anda hazır bulunmasının önemli olmasıdır; sözün uyarı olarak kurulması da bundandır.
Aklında kalmak çoğu zaman kendiliğinden olur; aklından çıkarmamak ise genellikle bir tutumu, bir kararlılığı bildirir. Biri sonucu, öteki o sonucu korumak için gösterilen özeni öne çıkarır.