Anlamı
aklına takmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, kişinin bir konuya, soruna, söze ya da ihtimale zihinsel olarak fazla takılıp kalmasını anlatır. Bazen küçük bir ayrıntı, bazen çözülememiş bir mesele, bazen de birinin söylediği tek bir cümle günlerce insanın aklını meşgul edebilir. İşte bu sürekli zihinsel uğraş hâli 'aklını takmak' ile ifade edilir. Deyim çoğu zaman gereğinden fazla düşünmeyi, büyütmeyi veya içinden çıkamayacak kadar üzerinde durmayı içerir. Günlük hayatta kırıcı bir söz, işteki bir sorun, sağlıkla ilgili bir endişe ya da geleceğe dair belirsizlikler için sık kullanılır. Kişi dışarıdan sakin görünse bile zihni aynı düğümün etrafında dönüp durur. Bu nedenle deyim yalnızca düşünmeyi değil, düşüncenin yük hâline gelmesini de hissettirir. Uyarı cümlelerinde sık geçmesi bundandır; çünkü bazen asıl sorun, yaşanan olaydan çok o olayın zihinde büyütülmesidir. İnsan kendini aynı meseleye bağladıkça, hayatın geri kalanını sağlıklı değerlendirmesi de zorlaşır.
Örnek Cümleler
- Sınıfta duyduğu bir lafa aklını takmış, iki gündür okula gitmek istemiyor.
- O söze aklını takma, adam öfkeyle söylemiş ve çoktan unutmuş bile.
- Tek bir ayrıntıya aklını takıp bütün raporu günlerce masada bekletti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Önemli değildir; sözün ölçüsü konunun ağırlığı değil, zihnin ondan kopamamasıdır. Çevredekiler bu yüzden çoğu zaman abartılı bulur. Takmak fiili de bunu taşır: bir şey takılınca kendiliğinden düşmez, çıkarmak için ayrıca uğraşmak gerekir.
Kullanılabilir. Bir merak ya da beğeni de insanı aynı biçimde meşgul eder. Kalıp konunun hoş mu, can sıkıcı mı olduğunu söylemez; bunu cümlenin geri kalanı belli eder.
Karşıdakini rahatlatmaya yarar. Aklını takma denince konunun üzerinde durmaya değmediği, düşünmenin bir şeyi değiştirmeyeceği anlatılır; kırıcı bir söz ya da bir sınav sonucu karşısında teselli gibi duyulur.