Anlamı
hatırlamaya çalışmak, zihnini zorlamak:
'Aklını yorma, bulamazsın.' -R. N. Güntekin.
Detaylı Açıklama
Aklını yormak deyimi, bir şeyi hatırlamaya, çözmeye ya da anlamaya çalışırken zihni fazlasıyla zorlamak anlamında kullanılır. Bu ifade çoğu zaman bir konuyu bulmaya uğraşan, geçmişteki bir ayrıntıyı anımsamaya çalışan ya da bir meseleyi çözmek için zihinsel çaba gösteren kişi için söylenir. Günlük dilde çoğu zaman “aklını yorma” kalıbıyla, boş yere kendini fazla zorlamama öğüdü biçiminde yer alır. Bu da deyime hafif teselli ve rahatlatma tonu kazandırır. İnsan bazen bir cevabı bulmak için gereğinden fazla düşünür; fakat sonuçta zihni yormak çözüm getirmeyebilir. Deyim tam bu noktada, düşünme eyleminin yorucu ve sınırlı tarafını hatırlatır. Her mesele zorlayarak çözülmez; bazı şeyler zamana bırakılabilir. Türkçede zihinsel emeği, hafıza çabasını ve düşünce yorgunluğunu birlikte anlatan kullanışlı bir ifadedir. Düşünmenin de bir yük olabileceğini, zihnin de beden gibi yorulduğunu sezdirir.
Örnek Cümleler
- Bir baktık ki çoktan aklını yormuş.
- Boşuna aklını yorma, birazdan gelir aklına dediler.
- Son olaylardan sonra adam resmen aklını yordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyi hatırlamaya, çözmeye ya da anlamaya çalışırken zihnin fazla zorlandığı durumlarda kullanılır. Deyim tam bu noktada, düşünme eyleminin yorucu ve sınırlı tarafını hatırlatır.
Çünkü bu kalıp, kişiyi gereksiz zihinsel yükten uzaklaştırmak ve biraz rahatlatmak için teselli gibi kullanılır.
Yoğun düşünme, hafıza çabası, sabırsızlık ve zihinsel yorgunluk duygusunu çağrıştırır. Günlük dilde çoğu zaman “aklını yorma” kalıbıyla, boş yere kendini fazla zorlamama öğüdü biçiminde yer alır.