Anlamı
bir türlü akşam olmamak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, günün özellikle son bölümünü büyük bir sıkıntı, sabırsızlık, yorgunluk ya da bunaltı içinde geçirmek anlamında kullanılır. İnsan bazen vakit geçmek bilmediğinde, bedeni veya zihni yorulduğunda, beklediği şey bir türlü gelmediğinde akşamı zor eder. Burada anlatılan yalnızca zamanın ilerlemesi değildir; zamanın ağırlaşması, kişinin iç dünyasında taşınması zor bir hâl almasıdır. Günün sonuna yaklaşırken artan yorgunluk, hastalık, üzüntü, dert veya huzursuzluk bu ifadeye canlılık kazandırır. Gündelik dilde hem fiziksel bitkinlik hem de ruhsal bunalma için rahatlıkla söylenebilir. Bir hastanın ağrıyla, bir bekleyenin sabırsızlıkla, bir dertlinin sıkıntıyla günü tamamlaması bu sözle anlatılır. Deyim, akşamın doğal rahatlama vakti olması gerekirken ona ulaşmanın bile zorlaştığını hissettirir. Bu nedenle yalnızca saat bilgisini değil, vakte yüklenen ağırlığı da taşır. Günün sonunu bile isteye değil, zorlanarak karşılayan insan hâlini çok etkili bir şekilde görünür kılar.
Örnek Cümleler
- Vardiya bir türlü bitmedi; o gün hepimiz akşamı zor ettik.
- Ateşi çıkmıştı, akşamı zor etti; doktor ancak gece yarısı geldi.
- Sınav sonucunu bekleyen çocuk akşamı zor etti, saat bir türlü ilerlemiyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bitmeyen bir günün verdiği bunalmayı anlatır. Kişi vakit geçsin ister ama saat yerinde duruyormuş gibi gelir; sıkıntı, bekleyişten çok sürenin uzamasından doğar. Söz de bu ağırlığı bildirir.
Akşamı akşam etmekte bir beklenti vardır; kişi akşamı ister. Burada ise bekleyiş yorucudur, çoğu zaman ortada güzel bir sebep de yoktur. Biri istekle, öteki zorlanarak bekler.
Kullanılabilir. Hasta biri de, sıkılan biri de akşamı zor eder; ortak yan günün ağır geçmesidir. Sebebin bedensel ya da ruhsal olması sözün kullanımını değiştirmez; ikisi bir arada da bulunabilir.