Anlamı
insan kendi durumuna göre bir yaşam tarzı benimsemeli, arkadaşlarını da ona göre seçmelidir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın hayatında her konuda ölçülü davranması, kendi durumuna uygun seçimler yapması ve ne aşırı aşağıda ne de aşırı yukarıda yer aramaması gerektiğini anlatır. Alçak yer sel alır, yüksek yer yel alır; yanı her aşırılığın kendine özgü bir riski vardır. Buradan çıkarılan ders, yaşam tarzında, dost seçiminde, iş tutuş biçiminde ve toplumsal konum alışta dengeyi korumaktır. İnsan kendi şartlarını, gücünü ve çevresini bilmeden ya fazla aşağıya ya fazla yükseğe yerleşirse zarar görebilir. Halk bilgeliği bu sözle sadece fiziksel mekânı değil, sosyal ve ahlakı konumu da düşünür. Arkadaş çevresi, yaşam düzeni ve davranış biçimi kişinin taşıyabileceği ölçüde olmalıdır. Aşırılık çoğu zaman gösterişli görünür ama güvenli değildir. Atasözü de tam burada orta yolun değerini savunur. Dengeli yaşam, abartılı tercihlerden daha kalıcıdır. Ne selin götüreceği kadar dipte ne de yelin savuracağı kadar yukarıda olmak gerekir; esas olan, kişinin kendine uygun ve dengeli yeri bulmasıdır.
Örnek Cümleler
- Babam ev alırken alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır diye temkinli davranırdı.
- Arkadaş seçerken de alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır sözü akılda tutulmalı.
- Her konuda aşırıya kaçınca sorun çıkıyor; alçak yerde yatma sel alır, yüksek yerde yatma yel alır.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Hayatta dengeyi korumayı, kişinin kendi durumuna uygun seçimler yapmasını ve aşırılıktan kaçınmasını öğütler. Alçak yer sel alır, yüksek yer yel alır; yanı her aşırılığın kendine özgü bir riski vardır.
Hayır, mecazen arkadaş çevresi, yaşam tarzı, iş düzeni ve toplumsal tutum gibi pek çok alana uygulanabilir.
Çünkü aşırılığın her türü risk taşır; çok aşağıda olmak da, gereksiz yere çok yukarı çıkmak da kişiyi başka biçimde zorlayabilir.