Anlamı
çekiştirmek, yermek.
Detaylı Açıklama
Aleyhinde söylemek deyimi, bir kişi veya konu hakkında olumsuz konuşmak, çekiştirmek, yermek ya da onu kötü gösterecek sözler etmek anlamında kullanılır. Burada 'aleyhinde' ifadesi, sözün o kişinin yararına değil, zararına olacak bir içerik taşıdığını açıkça gösterir. Deyim, sıradan yorumdan daha fazlasını anlatır; çoğu zaman bir karalama, eleştirme veya arkasından konuşma havası taşır. Günlük hayatta dedikodu, çekiştirme, karalama kampanyası, kişisel husumet veya hoşnutsuzluğun dile gelmesi gibi durumlarda sık kullanılır. Kimi zaman haklı eleştiri de içerebilir; fakat kalıbın kendisi sözün karşı tarafın zararına olduğunu bildirir. Söz, konuşmanın yönünü açıkça belirtir: bu sözler destekleyici değil, zarar vericidir. Bu deyim, bir kişi hakkında söylenen sözün hangi yöne baktığını tek kalıpla belirtir. Sözün doğru olup olmadığı ayrı bir mesele; kalıp yalnız yönü gösterir.
Örnek Cümleler
- Toplantı dağılınca herkes bir köşeye çekilip ortağının aleyhinde söylemeye başladı.
- Yüzüne güler geçer, sen arkanı döner dönmez aleyhinde söylemeye başlar.
- Aleyhinde söyleyenlere kulak asma, işini bildiğin gibi yapmaya devam et.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin zararına, karşısında olmayı gösterir; kalıbın bütün ağırlığı bu yöndedir. Karşıtı lehinde sözüdür: biri kişiyi destekleyen, öteki onu yeren konuşmayı anlatır. Kalıp bu iki yönden ikincisini seçer.
Kullanılabilir. Kalıp sözün nerede söylendiğini değil, kime karşı olduğunu bildirir; ancak günlük kullanımda çoğunlukla arkadan konuşmayı akla getirir. Yüze karşı söylenince de aleyhte söylenmiş sayılır.
Sayılabilir, ama her olumsuz bilgi bu kalıba girmez. Kalıp çekiştirmeyi, yermeyi anlatır; bir hatayı tarafsızca bildirmek bu değildir. Söylenen doğru olsa bile kişiyi kötülemek, küçük düşürmek amacıyla dile getiriliyorsa aleyhinde söylenmiş olur.