Anlamı
1) müşteri olmak; 2) istemek, talip olmak:
'İzmir'den gelmiş birtakım hanımlar onu kız sanıp alıcı çıktılar.' -M. Ş. Esendal.
Detaylı Açıklama
Alıcı çıkmak deyimi, bir şeye müşteri olmak, onu istemek, ona ilgi duymak ya da talip olmak anlamında kullanılır. Bu ifade yalnız ticari alışverişte değil, mecazi olarak evlilik, görev, fırsat ya da herhangi bir teklif karşısında istekli olma durumunda da yer bulur. Bir şeye alıcı çıkmak, onunla ilgilenmekten öte, ona yönelme niyeti göstermek demektir. Günlük dilde bu yüzden hem dükkândaki müşteri hem de bir duruma istekli yaklaşan kişi için kullanılabilir. Deyimin gücü, talebin somut biçimde görünür hâle gelmesini anlatmasındadır. Beğenmek ayrı, alıcı çıkmak ayrıdır; burada artık niyet daha belirgindir. Halk dilinde biraz pazarlık, biraz talip olma, biraz da heves sezilir. Bu yüzden insan ilişkilerinde de sık duyulur. Türkçede ilgi ile niyet arasındaki farkı netleştiren canlı ve işlevsel deyimlerden biridir. Bir şeye yönelme eğiliminin açıkça ortaya çıkmasını anlatır.
Örnek Cümleler
- Dükkânı satışa çıkarır çıkarmaz iki ayrı alıcı çıktı, doğrusu şaşırdık.
- Boşalan müdürlük kadrosuna hiç beklemediğimiz yerlerden alıcı çıktı, işler karıştı.
- Eski traktöre bir türlü alıcı çıkmayınca fiyatı biraz daha düşürdüler.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İki durumu karşılar: bir mala müşteri olmayı ve bir şeye talip olup istemeyi. Birinde alışveriş, ötekinde bir göreve ya da kişiye yönelme söz konusudur. Neye alıcı çıkıldığı hangisinin kastedildiğini belli eder.
Beğenmek bir görüştür; alıcı çıkmak ise niyeti açığa vurur. Kişi artık yalnız hoşlanmakla kalmaz, o şeyi almak ya da elde etmek istediğini belli eder. Fark bu görünürlüktedir.
Talebin belirmesini katar. Alıcı ortaya çıkar, görünür hâle gelir; bu, beklenen biri de olabilir, hiç umulmayan biri de. Fiil bu belirme anını taşıdığı için kalıp canlı durur.