Anlamı
inceden inceye gözden geçirmek:
'Şimdiye kadar pek alıcı gözüyle bakmamıştı.' -S. F. Abasıyanık.
Detaylı Açıklama
Alıcı gözüyle bakmak deyimi, bir şeyi satın almayı, edinmeyi ya da ciddi biçimde değerlendirmeyi düşünerek inceden inceye gözden geçirmek anlamında kullanılır. Buradaki bakış sıradan değildir; dikkatli, seçici ve amacı olan bir bakıştır. İnsan bir eşyaya, eve, arsaya, işe ya da bazen bir duruma alıcı gözüyle baktığında ayrıntıları fark etmeye çalışır, eksiklerini tartar, değerini ölçer. Bu yüzden deyimde gözlem kadar niyet de vardır. Kişi yalnız bakmaz; kararın ön eşiğinde durur. Günlük dilde özellikle alışveriş, gayrimenkul, iş teklifi ya da bir fırsatın değerlendirilmesi bağlamında sık kullanılır. Deyimin gücü, bakışın niteliğini değiştirmesindedir. Aynı nesneye sıradan gözle bakmakla alıcı gözüyle bakmak arasında büyük fark vardır. Biri yüzeyde kalır, diğeri sorgular. Türkçede değerlendiren, ölçen ve ciddi niyet taşıyan bakışı çok doğal biçimde anlatan yerleşik deyimlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Evi alıcı gözüyle baktıktan sonra karar vereceğini söyledi.
- Aracı herkes beğendi ama o alıcı gözüyle inceledi.
- Herkes fark etti ki çoktan alıcı gözüyle bakmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bakış sıradan değil; değerlendiren, ölçen, eksik arayan ve karar vermeye hazırlanan bir bakıştır. İnsan bir eşyaya, eve, arsaya, işe ya da bazen bir duruma alıcı gözüyle baktığında ayrıntıları fark etmeye çalışır, eksiklerini tartar, değerini ölçer.
Alışveriş, ev-araba bakma, fırsat değerlendirme, iş seçimi ve ciddi karar öncesi inceleme durumlarında kullanılır. Günlük dilde özellikle alışveriş, gayrimenkul, iş teklifi ya da bir fırsatın değerlendirilmesi bağlamında sık kullanılır.
Çünkü gözlemi yalnız görme eylemi olmaktan çıkarıp niyetli ve seçici bir değerlendirme süreci haline getirir.