Anlamı
birinden aldığını öbürüne, bir başkasından aldığını da ona vererek işini yürütmek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, birinden aldığını başka birine vererek, sonra başka birinden aldığını da ötekine aktararak işi döndürmek anlamında kullanılır. Ortada gerçek bir çözüm, üretim ya da kaynak yaratma yoktur; sadece eldeki şeyler farklı kişilere paylaştırılarak düzen sürdürülmeye çalışılır. Bu yüzden deyim çoğu zaman borç ilişkileri, geçici kapatma yöntemleri ve idare-i maslahat halleri için söylenir. Bir açık kapatılırken başka bir açık doğar, ama sistem sanki yürüyormuş gibi görünür. Deyim, özellikle maddi darboğazlar, kurumsal geçiştirmeler ve günü kurtarmaya dönük yöntemler için çok yerindedir. Burada dikkat çeken şey, işin özünden çok dolaştırılarak yürütülmesidir. Kişi ya da kurum, sahip olmadığı imkânı varmış gibi göstermeye çalışır. Sonuçta çözüm kalıcı değil, geçicidir. Bu ifade, kaynak üretmeden eldekini dolaştırarak iş çevirmeyi tek kalıpta anlatan güçlü bir halk deyişidir. Görünürde hareket vardır, ama temelde eldeki aynı külahlar dolaşıp durmaktadır.
Örnek Cümleler
- Bir borcu ötekiyle kapatıyor; Ali'nin külahını Veli'ye, Veli'nin külahını Ali'ye giydiriyor.
- Bütçede yeni bir kaynak yok, Ali'nin külahını Veli'ye giydirerek ay sonunu getiriyorlar.
- Ali'nin külahını Veli'ye giydirmekle bu iş yürümez, yeni bir gelir bulmak şart.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ortada yeni bir şey üretilmediğini gösterir. Aynı külahlar el değiştirir; kimseye fazladan bir şey verilmez, yalnız sıra değişir. Görünürde hareket vardır, gerçekte kaynak aynıdır; benzetmenin bütün gücü buradadır.
Borcu borçla kapatmada, bütçe açığını başka kalemden kapamada ve günü kurtarmaya dönük her düzenlemede kullanılır. Ortak yan, eldekinin dolaştırılmasıyla işin yürütülmesidir; kalıcı bir çözüm anlatmaz.
İkisi de halk dilinde herhangi bir kişiyi karşılayan yaygın adlardır. Belirli kimseler kastedilmez; adların tanıdıklığı kalıbı akılda kalıcı kılar ve olayı sahneye taşır. Kalıbın canlılığı da oradan gelir.