Anlamı
hiç ilgisi bulunmamak:
'Lisan kursunu filan alıp sattığı yokmuş.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişinin bir konu, iş, kurum ya da meseleyle hiç ilgisinin bulunmaması anlamında kullanılır. Buradaki 'alıp satmak' gerçek ticaret yapmaktan çok, bir işle uğraşmak, onunla meşgul olmak ya da ona dair bir bağı bulunmak anlamını kazanmıştır. İnsanların bazen kendilerine yöneltilen bir konuyla hiçbir bağlantısı olmaz; işte böyle durumlarda 'benim onunla alıp sattığım yok' denir. Deyim, yalnızca uzaklığı değil, tam anlamıyla ilgisizliği ve dışarıda kalmış olmayı vurgular. Günlük dilde dedikodu, iş ilişkisi, kurumsal bağ, bir etkinliğe katılım ya da bir meseleye taraf olup olmama durumlarında sıkça kullanılır. Sözün işlevi, kişi ile konu arasına net bir mesafe koymaktır. Bu sayede muhatap, o meselede adı geçse bile aslında bağının olmadığını ifade etmiş olur. Kimi zaman savunma amacı taşır, kimi zaman sade bir durum tespitidir. İlgisizliğin açık ve pratik biçimde anlatıldığı, halk dilinde çok kullanışlı bir mesafe ifadesidir.
Örnek Cümleler
- Benim o davayla alıp sattığım yok, adımı boşuna karıştırmayın aranıza.
- Kursla alıp sattığı olmadığı hâlde listede adı çıkmış, şaşırdı kaldı.
- Bu işte kimin alıp sattığı var kimin yok, önce onu ayıralım.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir iddiayı reddetmeye yarar; söz çoğu zaman bir savunma olarak söylenir. Kalıp ticaret dilinden gelir: alıp satmak bir ilişki kurmaktır, olmaması da hiç ilişki kurulmadığını bildirir. Benzetme buradan doğar.
Söylenmez. Kalıp hiç ilgisi bulunmamayı bildirir; küçük de olsa bir bağ varsa söz yerini bulmaz. Ölçü, ilginin derecesi değil hiç bulunmamasıdır; kalıp bu yüzden kesindir.
Yakındır ama tam aynı değildir. Alıp sattığı olmamak bir konuyla, bir işle ilginin bulunmadığını; alıp vereceği olmamak ise bir kişiyle hesabın, bağın bulunmadığını bildirir. Biri meseleye, öteki muhataba bakar.