Anlamı
az zamanda çok ilerlemek, yayılmak, çoğalmak, artmak:
'Bu kasıt tertibi, aramızı bozabilecek bir cinayet davasının alıp yürümesine, dallanıp budaklanmasına yol açtı.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir işin, olayın, düşüncenin ya da söylentinin kısa süre içinde hızla büyümesini, yayılmasını ve etkisini genişletmesini anlatır. Başlangıçta küçük görünen bir gelişmenin zamanla durdurulması zor bir akış kazanması durumlarında kullanılır. Özellikle dedikodu, tartışma, dava, kriz, ticari hareket ya da toplumsal bir eğilim için tercih edilir. İçinde hem ilerleme hem de kontrolden çıkma ihtimali taşıyan bir ton vardır. Bazen olumlu anlamda bir işin hızla gelişmesini anlatırken, çoğu zaman olumsuz bir sürecin dallanıp budaklanmasını belirtir. Sözün gücü, hareketin bir yerden sonra kendi ivmesini kazanmış olmasını hissettirmesinden gelir. Bir mesele alıp yürüdüğünde artık yalnızca tek bir kişinin iradesiyle sınırlandırılamaz, çevresine de yayılır.
Örnek Cümleler
- Küçük bir tartışma sandılar ama mesele kısa sürede alıp yürüdü.
- Mahallede çıkan söylenti o kadar büyüdü ki alıp yürümüş bir dedikoduya döndü.
- Başta önemsiz görünen dava, belgeler ortaya çıkınca alıp yürüdü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hızla büyüyen, yaygınlaşan veya etkisi genişleyen işler, olaylar, dedikodular ve süreçler için kullanılır. Özellikle dedikodu, tartışma, dava, kriz, ticari hareket ya da toplumsal bir eğilim için tercih edilir.
Bağlama göre değişir; bir işin başarıyla büyümesini de, bir sorunun kontrolden çıkarak yayılmasını da anlatabilir.
Asıl vurgu, bir şeyin kısa sürede ivme kazanıp artık durdurulması zor bir hâl almasına yöneliktir.