Anlamı
Allaha vereceği canından başka hiç kimseye bir borcu yok.
Detaylı Açıklama
Allah’a bir can borcu var sözü, kişinin kimseye borçlu olmadığını, maddi ya da manevi bir yük taşımadığını ama sonuçta her insan gibi yalnızca ölümlü olduğunu anlatan bir halk ifadesidir. Bu kalıp çoğu zaman hem borçsuzluk hem de dünyanın geçiciliği duygusunu aynı cümlede birleştirir. Bir kişi için söylendiğinde, onun kimseye hesap verecek borcu olmadığı, hayatını temiz yürüttüğü ya da en azından elinde dışarıya dönük bir yük bulunmadığı anlaşılır. Bununla birlikte sözün ikinci katmanında, herkesin sonunda yalnızca can borcunu vereceği, yani ölümün kaçınılmaz olduğu düşüncesi vardır. Bu yüzden ifade hafif bir fanilik bilinci de taşır. Kimi zaman övgü, kimi zaman kaderci bir kabulleniş, kimi zaman da borçsuzluk vurgusu öne çıkar. Halk dilinde özellikle dürüst yaşamış, borcunu kapatmış veya dünya hesabını azaltmış kimseler için söylenir. Yaşam muhasebesini sade ama güçlü bir biçimde toplayan sözlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Rahmetlinin Allah’a bir can borcu vardı, kimseye borç bırakmadı.
- Borçlarını kapatınca Allah’a bir can borcu var der oldular.
- Ustam işe başlarken her sabah "Allah’a bir can borcu var" derdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin kimseye borcu olmadığını, sonunda yalnızca can borcunu yani ölümlülüğünü taşıdığını anlatır. Bu kalıp çoğu zaman hem borçsuzluk hem de dünyanın geçiciliği duygusunu aynı cümlede birleştirir.
Hayır, maddi borç yanında temiz bir hayat sürme, hesap bırakmama ve fanilik düşüncesi de kastedilir.
Çünkü borçsuzluk, dürüstlük ve ölüm gerçeğini tek kalıpta bir araya getirir. Allah’a bir can borcu var sözü, kişinin kimseye borçlu olmadığını, maddi ya da manevi bir yük taşımadığını ama sonuçta her insan gibi yalnızca ölümlü olduğunu anlatan bir halk ifadesidir.