Anlamı
birbirleriyle itişir kakışır durumda:
'Alt alta üst üste boğuşmaya başladık.' -H. R. Gürpınar.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, insanların birbirine geçmiş, itişip kakışır, boğuşur ya da çok sıkışık bir biçimde bir arada bulunduğu durumları anlatır. Hem fiziksel yakınlığı hem de düzensiz, karışık temas hâlini yansıtır. Kavga, boğuşma, izdiham, dar alan sıkışıklığı veya üst üste düşülen karmaşık anlar için çok uygun bir ifadedir. Kalıbın çekirdeği itişip kakışmadır; yalnız kalabalık olmak yetmez, tarafların birbirine girmiş olması gerekir. Deyimin gücü, bedenlerin sınırlarının kaybolduğu bir yoğunluk hissi vermesindendir. Bu yüzden olayın düzenli değil, baskın ve düzensiz olduğunu duyurur. İnsanlar sırayla değil, üst üste ve iç içe hareket eder. Gündelik dilde canlı ve sahneli bir anlatım kurar. Sıkışıklığı göz önünde canlandırdığı için özellikle anlatı dilinde etkilidir.
Örnek Cümleler
- İki takımın taraftarı tribünde alt alta üst üste boğuşmaya başladı.
- Kapı açılır açılmaz alt alta üst üste içeri doluşuverdiler, kimse sıra tutmadı.
- Çocuklar bahçede alt alta üst üste güreşiyor, kimse onları ayıramıyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İnsanların birbirleriyle itişir kakışır durumda olmasını anlatır. Bedenler iç içe geçmiştir; sıra ve düzen kalmamıştır. Kalıp bu karışıklığı gözle görülür biçimde canlandırdığı için anlatı dilinde çok kullanılır.
Söylenmez. Kalabalık tek başına yetmez; tarafların birbirine girmiş, itişip kakışıyor olması gerekir. Düzenli duran bir kalabalık bu sözle anlatılmaz; ölçü, temasın karışık ve sert olmasıdır.
Karışıklığı iki yönlü gösterir. Alt ile üst sürekli yer değiştirir; kimin altta kimin üstte olduğu belli değildir. İkileme bu belirsizliği ve hareketi aynı anda duyurur, sahneyi göz önüne getirir.