Anlamı
uygunsuz davranışları yüzünden temiz tanınan kişiliği lekelendi.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, temiz ve değerli tanınan bir adın, yanlış davranışlar veya uygunsuz durumlar yüzünden zedelenmesini anlatır. Altın nasıl kıymetli bir madenin simgesiyse, kız adı da toplum içinde korunmuş bir itibarı ve temiz ünü temsil eder. Pul olmak ve dul olmak işe değer kaybını, lekelenmeyi ve eskisi gibi bakılamamayı çağrıştırır. Atasözü özellikle toplum içinde ün, saygınlık ve nam üzerine konuşulurken kullanılır. Buradaki mesaj yalnız kadınlara dair geleneksel bir koruma dili değildir; daha genel olarak, iyi adın kolay kazanılmadığı ama hızla yıpranabildiği gerçeğine işaret eder. İnsan bazen yıllarca kurduğu itibarı birkaç yanlış davranışla aşındırabilir. Söz bu kırılganlığı sert ve akılda kalıcı bir benzetmeyle anlatır. Temiz ad korunmazsa değeri düşer; toplumun bakışı değiştiğinde onu eski yerine getirmek de kolay olmaz. Halk hafızası burada itibarı maddi değere benzetir ve “bir şeyin adı bozulursa kıymeti de bozulur” düşüncesini güçlü biçimde vurgular.
Örnek Cümleler
- Yanlış çevreye düşünce büyükler hemen altın adı pul oldu, kız adı dul oldu demeye başladı.
- İtibarını korumayanın başına altın adı pul oldu, kız adı dul oldu sözü gelir.
- Bir insan adını lekeledi mı altın adı pul oldu, kız adı dul oldu denmesi boşuna değil.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir kişinin temiz ve değerli tanınan adının, yanlış davranışlar yüzünden lekelenmesini ve eski itibarını yitirmesini anlatır.
Çünkü değerli olan bir şeyin sıradanlaşmasını ve kıymet kaybını en çarpıcı biçimde göstermek için güçlü bir karşıtlık kurulur.
Daha genel anlamda, kişinin sosyal itibarı ve güvenilirliğinin yanlış seçimlerle hızla aşınabileceği uyarısı olarak yorumlanabilir.