Anlamı
aman vermemek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir kişiyi ya da grubu öyle yoğun baskı altında tutmak ki karşı tarafın 'aman' diyecek, yani merhamet isteyecek ya da soluklanacak hâli kalmasın anlamında kullanılır. 'Aman zaman bilmemek' ile yakın olsa da burada baskının sonucu daha somut ve daha sert hissedilir; kişi neredeyse inleyecek, pes edecek duruma getirilir. Günlük konuşmada peş peşe yüklenen işler, sürekli azarlama, bitmeyen takip, ısrarcı talepler ya da rakibe acımayan üstünlük için kullanılır. Deyim, sadece zorlamayı değil, o zorlamanın insanda yarattığı tükenmişlik hissini de taşır. Sözü söyleyen kişi, karşı tarafın artık dayanma sınırına yaklaştığını ima eder. İçinde acıma eksikliği ve baskının sertliği vardır. Bu yüzden kullanımı çoğu zaman şikâyet ya da eleştiri niteliği taşır. Rahatlama payı bırakmayan, adeta nefes borusunu daraltan sürekli yüklenme hâlini halk dilinde çok güçlü biçimde görünür kılar. İnsan gücünü aşan ısrarların ve baskıların kısa ama etkili bir ifadesi olarak işlev görür.
Örnek Cümleler
- Çocuğa ödev diye aman zaman dedirtmiyorlar.
- Rakibini presle aman zaman dedirtmedi.
- Yeni müdür çalışanlara aman zaman dedirtmemeye başladı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tartışmada kullanıldığında durumu özetleyici ve vurgulayıcı bir etki yapar. Karşı tarafa güçlü bir mesaj verir.
İkisi çok yakındır; ancak aman zaman dedirtmemek, baskının karşı tarafta yarattığı tükenişi biraz daha canlı hissettirir.
Evet, hava koşulları, işler, dertler veya insanlar için mecazen rahatlıkla kullanılabilir. Bu deyim, bir kişiyi ya da grubu öyle yoğun baskı altında tutmak ki karşı tarafın 'aman' diyecek, yani merhamet isteyecek ya da soluklanacak hâli kalmasın anlamında kullanılır.