Anlamı
kocası iyi olmayan bir kadın, kendi ne kadar zengin olursa olsun, mutlu olamaz.
Detaylı Açıklama
Ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış atasözü, kocası iyi olmayan bir kadının kendi ne kadar zengin olursa olsun mutlu olamayacağını anlatır. Anne kızının evini kurmuş, rahatını sağlamış, eline ne gerekiyorsa vermiştir; ancak mutluluğu getirecek olan bu hazırlık değildir. Taht kurmak dış şartları hazırlamaktır; baht ise kızın karşılaştığı hayattan doğar. Söz bu ikisini yan yana koyup birincisinin yetmediğini bildirir. Aynı hüküm ana kızına taht kurar, kız bahtı kocadan arar biçiminde de söylenir; ikisi arasında anlam farkı yoktur, yalnız söyleyiş değişir. Atasözü çoğunlukla evliliği iyi gitmeyen bir kadının durumu anlatılırken kullanılır. Varlığın huzur yerine geçmediğini, kurulan düzenin insanın yazgısını tek başına belirlemediğini hatırlatan bir halk hükmüdür.
Örnek Cümleler
- Düğünü dillere destan oldu, ama damat kumarbaz çıktı ve evlilik bir yıl sürmedi; ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış.
- Kızına ev aldı, dükkân açtı; damadın huyu her şeyi bozdu, ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış.
- Varlık içinde yaşıyor ama kocasından bir tatlı söz duymuyor; ana kızına taht kurmuş, baht kuramamış.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Kurulabilen rahatlık ile kurulamayan mutluluk arasındaki ayrımı kurar. Anne kızının düzenini sağlar; ama kocası iyi değilse kadın varlık içinde de mutsuz kalır. Söz bunu kesin bir dille bildirir.
Anlamca fark yoktur; ikisi de aynı hükmü bildirir, yalnız söyleyişleri ayrıdır. Birini ötekinden ayıran bir anlam inceliği aramak gerekmez; ikisi de kızına gösterilen özenin baht getirmediğini, aynı sitemle anlatır.
Söz bir kadının evliliği üzerine kurulmuştur: anne kızına taht kurar, bahtını ise kocası belirler. Anlatılan, varlıklı olduğu hâlde kocası iyi olmadığı için mutlu olamayan kadındır; sözün bütün imgeleri de anne, kız ve koca üçlüsünden gelir.