Anlamı
evde yönetimi ele almak.
Detaylı Açıklama
Anahtarı beline takmak deyimi, evde yönetimi ele almak anlamında kullanılır. Geleneksel evde anahtar yalnız kapıyı açan bir nesne değildir; kilerin, sandığın ve dolabın kime açık olduğunu da gösterir. Anahtarı belinde taşıyan kişi, evin düzenini kuran, neyin nereye harcanacağına karar veren kişidir. Deyim bu yüzden ev içindeki yetkiyi ve sözü elinde tutmayı anlatır. Evin idaresini üstlenen bir gelin, bir kaynana, ev hanımı ya da yönetimi eline alan başka biri için kullanılabilir. İçinde yalnız iş yapmak değil, karar vermek de vardır: anahtar kimdeyse söz de ondadır. Anahtarın belde taşınması, evdeki yetkiyi herkesin görebileceği bir işarete çevirir. Halk dili evin düzenini ve söz hakkını tek bir görünür işaretle anlatmış olur.
Örnek Cümleler
- Kaynanası vefat edince evin düzenini kuran, anahtarı beline takan gelin oldu.
- Babam emekli olunca annem anahtarı beline taktı, harcamaların hesabını artık o tutuyor.
- Büyük gelin anahtarı beline takınca kilerden bir şey almak bile izne bağlandı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evde yönetimin bir kişinin eline geçtiğini bildirir; kalıp bu yetki değişimini kısa bir imgeyle anlatır. Anahtar evin kilitli yerlerine erişimdir; onu beline takan kişi, neyin ne zaman kullanılacağına artık kendisi karar verir.
Geleneksel evde kiler, sandık ve dolap kilitli tutulurdu; anahtar bunların hepsine erişim demekti. Anahtarı taşımak da evin kaynaklarını yönetmek anlamına gelirdi; benzetme buradan doğmuş ve yetkinin işareti sayılmıştır.
Kullanılır. Deyim yönetimi ele alanın kim olduğunu belirtmez; babasından sonra evin işlerini çekip çeviren bir oğul da, annesinin yerini alan bir kız da anahtarı beline takmış sayılır. Ölçü, kararların kimin elinde toplandığıdır.