Anlamı
hlk. ne olduğu belirsiz kimselerin çocuğu.
Detaylı Açıklama
Anası turp, babası şalgam sözü, halk ağzında ne olduğu belirsiz kimselerin çocuğu için kullanılır. Anne ile baba iki sıradan sebzenin adıyla anılır; böylece çocuğun kimden olduğu, nereden geldiği bilinmediği söylenmiş olur. Turp da şalgam da her bahçede yetişen, sıradan sayılan yiyeceklerdir; söz soyu bu sıradanlıkla karşılaştırır. Kalıp açıkça küçümseyicidir, çünkü kişiyi kendi yaptıklarıyla değil, soyu sopu üzerinden değersiz gösterir. Söz bir kişinin kendisinden çok, geldiği yeri ve ailesini hedef alır. Kişinin kendi elinde olmayan bir şeye, doğduğu aileye dayandığı için incitici bir sözdür. Kısa ve yalın yapısı, bu küçümsemeyi iki sebze adıyla tek solukta dile getirir ve kolayca akılda kalır.
Örnek Cümleler
- Köye kimsenin tanımadığı bir delikanlı gelip yerleşti; anası turp babası şalgam, kimin nesi olduğunu bilen yoktu.
- Okula yeni gelen, anası turp babası şalgam bu çocuğu önce kimse aralarına almadı.
- Kızlarını, anası turp babası şalgam bir adama vermek istemediler; ailesinden kimseyi tanımıyorlardı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kimin nesi olduğu belli olmayan, ailesinden kimsenin tanınmadığı kişi için söylenir. Köye dışarıdan gelip yerleşen bir yabancı ya da ailesini kimsenin bilmediği bir damat adayı bu sözle anılabilir.
Vardır; turp yerine sarımsak, şalgam yerine soğan denerek anası sarımsak, babası soğan biçiminde de söylenir. Seçilen sebze değişse de söyleyiş aynı küçümsemeyi taşır; ikisi de gündelik sofranın alelade yiyecekleridir.
İncitir. Yüze karşı söylenirse kavgaya da yol açabilir; arkadan söylendiğinde bile kişiyi toplum içinde küçük düşürür. Bir insanı ailesinin tanınmamasıyla yargılamak, onun yapıp ettiklerine bakmadan hüküm vermek demektir.