Anlamı
bir şeye değerinden çok para istemek.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, bir mal, hizmet ya da iş için değerinin çok üstünde para istemek anlamında kullanılır. Buradaki ifade bilerek abartılıdır; çünkü istenen bedelin normal sınırları fazlasıyla aştığını göstermek için güçlü bir çıkış gerekir. İnsanlar bir satıcının, esnafın, ustanın ya da herhangi birinin fahiş fiyat çektiğini düşündüklerinde bu sözü kullanır. Deyim, yalnızca pahalı olmayı değil, ölçüsüz ve insafsız bulunacak derecede yüksek fiyat talep etmeyi anlatır. İçinde kızgınlık, şaşkınlık ve hafif bir alay bulunur. Günlük dilde özellikle pazarlık, tamirat, kira, satış ve hizmet bedelleri konuşulurken sık duyulur. Bu sözün etkisi, parasal aşırılığı aile mahremiyetine kadar uzanan bir abartıyla vurgulamasındadır. Böylece fiyatın yüksekliği sıradan rakamsal dille değil, güçlü bir tepkisel ifadeyle görünür olur. Pazarlık kültürünün canlı olduğu ortamlarda, 'çok pahalı' demekten daha sert ve daha çarpıcı bir yargı olarak öne çıkar. Ölçüyü kaçıran fiyat istemine halk dilinin keskin cevabı gibidir.
Örnek Cümleler
- Bu tamir için resmen anasının nikâhını istiyor.
- Bir tabak yemeğe bu para mı verilir, anasının nikâhını istemişler.
- Evin kirasına bak, adam anasının nikâhını istiyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Mecazi anlam taşıdığı için küçük çocuklar genellikle doğrudan kavrayamaz. Ancak bağlam içinde duyarak zamanla öğrenirler.
Çünkü istenen bedelin aşırı bulunması, abartılı bir çıkışla daha çarpıcı biçimde anlatılmak istenir. Bu sözün etkisi, parasal aşırılığı aile mahremiyetine kadar uzanan bir abartıyla vurgulamasındadır.
Pazarlıkta, tamirat ücretlerinde, kiralarda, satış fiyatlarında ve hizmet bedellerinde sık duyulur. Günlük dilde özellikle pazarlık, tamirat, kira, satış ve hizmet bedelleri konuşulurken sık duyulur.