Anlamı
andına uymamak, andına aykırı davranmak.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, verilen söze, edilen yemine ya da kişisel bağlılık bildiren bir andın gereklerine uymamak anlamında kullanılır. Andını bozmak, yalnızca basit bir sözden dönmek değildir; içinde kutsallık, ciddiyet ve ahlaki bağlayıcılık taşıyan bir taahhüdün çiğnenmesi vardır. Bu yüzden sıradan sözünü tutmamaktan daha ağır duyulur. İnsan bir konuda kendini kesin biçimde bağladıktan sonra o bağlılığı çiğnerse bu ifade devreye girer. Gündelik dilde ahit, yemin, söz verme, ilke beyanı veya güçlü taahhütler için kullanılabilir. İçinde hayal kırıklığı, güven kaybı ve ahlaki eleştiri bulunur. Çünkü and bozulduğunda sadece davranış değişmez; güven ilişkisi de yara alır. Deyimin kuvveti, sorumluluğu yüksek bir sözün bozulmasını açık biçimde kınamasındadır. Bu nedenle ciddi bağlamlarda daha etkili duyulur. Söz ile eylem arasındaki uçurumun büyüklüğünü ve güvenin nasıl zedelendiğini halk dilinde güçlü bir şekilde ortaya koyar.
Örnek Cümleler
- Herkes fark etti ki çoktan andını bozmuş.
- İnsan bu kadar büyük laf ettikten sonra andını bozmaz.
- Dostuna söz verip andını bozması herkesi kırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yemin, ant veya güçlü bir sözle üstlenilen bağlılığa uymamayı ifade eder. İnsan bir konuda kendini kesin biçimde bağladıktan sonra o bağlılığı çiğnerse bu ifade devreye girer.
Çünkü burada sıradan bir vaat değil, daha ciddi ve ahlaki ağırlığı olan bir bağlılık bozulur.
Güven kaybı, kırgınlık, hayal kırıklığı ve ahlaki eleştiri duygularını taşır. Bu deyim, verilen söze, edilen yemine ya da kişisel bağlılık bildiren bir andın gereklerine uymamak anlamında kullanılır.