Anlamı
bir şeyi yapmamak konusunda en kutsal şeyler üzerine ant içmek.
Detaylı Açıklama
Büyük yemin etmek, bir şeyi yapmamak konusunda en kutsal şeyler üzerine ant içmektir. Yeminin konusu bir yapmama kararıdır: kişi bir daha kumar oynamayacağına, bir kapıya gitmeyeceğine ya da bir sırrı açmayacağına ant içer. Kalıp yemin edenin kararının ağırlığını anlatır. Söz bir pişmanlığın, bir kırgınlığın ya da bir korkunun ardından gelebilir. Yemin tanıklar önünde de edilebilir, kişi yalnızken de. Kalıp ant içilme anını anlatır; yeminin sonradan tutulup tutulmadığını söylemez. Anlatıcı bir başkasının yeminini de bu kalıpla aktarabilir: büyük yemin etmişti, bir daha o eve girmeyecekti. Yemin bir kişiye, bir yere ya da bir alışkanlığa yönelebilir; ortak nokta, bir şeyden kesin olarak uzak durma kararıdır.
Örnek Cümleler
- Borç yüzünden evini kaybeden adam, bir daha kumar masasına oturmayacağına büyük yemin etti.
- Kardeşiyle miras yüzünden kavga eden kadın, o eve bir daha adım atmayacağına büyük yemin etmişti.
- Arkadaşının sırrını öğrenen genç, bunu hiç kimseye söylemeyeceğine büyük yemin etti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yemin, en kutsal sayılan şeyler üzerine edildiği için büyüktür. Kişi kendi gözünde en değerli olanı ortaya koyar ve kararını ona bağlar. Bu bağ, büyük yemini sıradan bir sözden ayırır.
Ant içmek, bir şeyi yapmaya ya da yapmamaya söz vermektir; iki yönü de kapsar. Büyük yemin etmek ise bir yapmama kararı için kullanılır ve en kutsal şeyler üzerine edilir. Biri genel bir yemini, öteki daha ağır ve tek yönlü bir yemini anlatır.
Bu atasözü, sözün doğruluğunda kuşku yoksa yemine gerek olmadığını söyler. Büyük yemin etmek ise bir yapmama kararını en kutsal şeylere bağlar. Atasözü yeminin gereğini sorgular; kalıp ise yeminin en ağır biçimini anlatır.