Anlamı
harcanmak, karışıklığa kurban olmak.
Detaylı Açıklama
Araya gitmek deyimi, harcanmak, karışıklığa kurban olmak anlamında kullanılır. Kalıbın öznesi yitip giden şeydir: bir kişi, bir emek, bir hak ya da bir dosya boşuna harcanır ya da bir karışıklığın içinde yitip gider. Zarar doğrudan hedeflenmemiştir; büyük bir kavga, kalabalık bir hesaplaşma ya da dağınık bir düzen sırasında kimin ne kaybettiği görülmez. Savaş, kriz, iflas, büyük davalar, karışık miras paylaşımları ve kalabalık kargaşalar bu sözle anlatılabilir. İki anlam birbirine yakındır: birinde bir şeyin boşuna harcandığı, ötekinde bir karışıklığın içinde yitip gittiği anlatılır. Kalıp kişiler için de kurulabilir: iki büyük tarafın çekişmesinde ortada kalan biri araya gidebilir. Giden şeyin geri gelip gelmeyeceği kalıpta söylenmez.
Örnek Cümleler
- Büyükler kavga ederken küçük esnafın emeği araya gitti, kimse hesabını sormadı.
- Yıllarca biriktirdiği para tutmayan bir işe yatırıldı ve hepsi araya gitti, elinde bir şey kalmadı.
- Karışıklık sırasında evrakların yarısı kayboldu, bizim dosya da araya gitti resmen.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Doğrudan hedeflenmeyen taraf. Kalıp geçişsizdir; zarar veren cümlede görünmez. Gitmek fiili bir yitip gitmeyi bildirir, bir eylemi değil; sorumlu da böylece adlandırılmaz. Kayıp faili olmayan bir kayıptır.
Emek, para ya da zaman sonuç vermeden tükendiğinde: bütün birikimi araya gitti denir. Burada bir karışıklık bulunması gerekmez; yalnız harcananın karşılığının alınamadığı bildirilir. Kalıbın öteki anlamı ise kaybı bir kargaşanın içine yerleştirir.
Araya kaynayıp gitmekte şey yerinde durur ama ona gereken ilgi gösterilmez; anlatılan göz ardı edilmektir. Araya gitmekte ise şey elden çıkmıştır; yerinde duran bir şey değil, yitirilmiş bir şey anlatılır. İki söz yakın durur ama aynı yeri tutmaz.