Anlamı
utanç duymak:
'Hele meydanı hasımlarına bırakmak arıma dokunuyor.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Arına dokunmak, bir kimsenin onuruna, kişisel hassasiyetine ya da içten içe koruduğu gurur alanına dokunmak anlamında kullanılır. Bu deyim, sıradan bir kızdırmadan daha özel bir yaralanma hissi taşır; çünkü mesele doğrudan kişinin benlik duygusuyla ilgilidir. Söylenen bir söz, yapılan bir davranış ya da küçümseyici bir tavır, kişinin arına dokunabilir. Günlük hayatta özellikle gururlu, onuruna düşkün ya da belli konularda hassas olan kimseler için sıkça kullanılır. Deyim, dışarıdan küçük görünen bir şeyin içeride büyük etki doğurabileceğini anlatır. Bu yönüyle insan ilişkilerinde inceliğin önemini hatırlatır. Her eleştiri aynı yerde durmaz; bazıları doğrudan kişiliğe değmiş gibi hissedilir. Türkçede kırgınlık ile gurur arasındaki ince çizgiyi anlatan güçlü sözlerden biridir. Kullanıldığı bağlamda çoğu zaman savunma, alınganlık ya da soğuma gibi sonuçlar görülür. Bu nedenle deyim, yalnız hissi değil, hissin davranışa dönüşen etkisini de ima eder.
Örnek Cümleler
- O kadar zorlandı ki sonunda arına dokundu.
- Komşunun oğlu yine arına dokunmuş, mahalle çalkalandı.
- Olanları görünce resmen arına dokundu, ne yapsın.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sıradan kırgınlıkta geçici bir üzülme olabilir; arına dokunmak ise daha çok onur, gurur ve kişisel saygınlık alanında hissedilen yaralanmayı anlatır.
Küçümseyici sözler, alaycı tavırlar, saygısız davranışlar ya da kişinin hassas olduğu konuda yapılan dokundurmalar için kullanılır.
Kişinin yalnız incinmediğini, aynı zamanda içine kapandığını, mesafe koyduğunu ya da tepki geliştirebileceğini sezdirir. Arına dokunmak, bir kimsenin onuruna, kişisel hassasiyetine ya da içten içe koruduğu gurur alanına dokunmak anlamında kullanılır.