Anlamı
maddi veya manevi yönden destek olmak.
Detaylı Açıklama
Arka olmak deyimi, maddi veya manevi yönden destek olmak anlamında kullanılır. Kalıbın öznesi desteği veren taraftır; arka olan kişi ötekinin yükünün bir bölümünü üstlenir. Destek para yardımı olabileceği gibi söz, moral, kefillik ya da nüfuz da olabilir; kalıp ikisini de kapsar. Yeni işe başlayan bir gencin arkasında duran akraba, öğrencisini kollayan öğretmen ve zor günde ortağını yalnız bırakmayan kimse bu sözle anlatılır. Desteğin bir kez mi verildiği yoksa sürüp mü gittiği kalıpta belirtilmez. Kalıbın karşıtı arka çevirmektir. Söz, kişinin gücünü yalnız kendi imkânından değil arkasında durandan da alabileceğini duyurur ve bu dayanağı adlandırır. Kalıp bu yüzden hem yardımı hem de güveni birlikte bildirir.
Örnek Cümleler
- Babası arka olmasa o çocuk bu işi kuramazdı, herkes bunu çok iyi biliyor.
- Kimse tutmadı elinden, yalnız öğretmeni arka oldu ve okulu bitirmesini sağladı.
- Zor günde ortağına arka oldu, borcunu da kendi cebinden kapattı hiç sesini çıkarmadan.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Değildir. Kalıp desteğin türüne bakmaz, varlığına bakar; hangi yoldan verildiği cümlede ayrıca söylenir. Olmak fiili de bir duruşu bildirir, bir eylemi değil. Desteğin biçimi cümlenin gerisinden anlaşılır.
Gerekmez. Bir kez yapılan yardım da, uzun süre sürdürülen destek de arka olmak sayılır; kalıp süre şartı koymaz. Desteğin ne kadar sürdüğü anlatılacaksa bunu cümlenin gerisi bildirir.
İkisi aynı ilişkinin iki ucudur. Arka olmak desteği veren tarafı öne çıkarır; arka bulmak ise böyle bir dayanağı edinen kişiyi anlatır ve öznesi destek arayandır. İki kalıp aynı olayı iki ayrı yönden anlatmış olur.