Anlamı
bir işi yaptırmak için ilgili veya yetkili bir kimsenin uğradığı yerlere giderek görüşme fırsatı aramak.
Detaylı Açıklama
Arkasında dolaşmak, bir işi yaptırmak için ilgili ya da yetkili kimsenin uğradığı yerlere giderek onunla görüşme fırsatı aramaktır. Kalıbın üç ögesi vardır: görülecek bir iş, o işi yapabilecek bir kişi ve ona ulaşmak için harcanan dolaşma. Aranan kişi bir müdür, bir milletvekili ya da bir başkan olabilir. Kişi makamında bulamadığı yetkiliyi kahvede, camide, düğünde arar; nerede olacağını öğrenip oraya gider. Bu yüzden söz yalnız beklemeyi değil, peşine düşüp fırsat kollamayı anlatır. İşini doğrudan yoldan yürütemeyen kimsenin harcadığı çabayı görünür kılar. Sözün öznesi işi olan taraftır; arkasında dolaşılan ise o işi yapabilecek yetkili kişidir. Dolaşmanın süresi ve sonucu cümlede ayrıca belirtilir. Kalıbın kendisi işin görülüp görülmediğini söylemez; anlattığı şey bu uğurda harcanan çabadır.
Örnek Cümleler
- Ruhsat için iki aydır müdürün arkasında dolaşıyor, hâlâ görüşebilmiş değil.
- Oğluna iş bulacağı umuduyla aylarca milletvekilinin arkasında dolaşmaktan iyice bıkmıştı.
- Gittiği her düğünde, her cenazede başkanın arkasında dolaşıp konuşma sırası kollamış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İşi görülecek olan kişidir. Kalıp iyelikli bir tamlama ister: birinin arkasında denir. Dolaşan taraf isteği olandır; yetkili kendi işine gider, uğradığı yerler değişir, işi olan da onu bu yerlerde arar. Çaba tek yönlüdür.
Değildir. Beklemek bir yerde durup sıranın gelmesini ummaktır. Arkasında dolaşmak ise yetkilinin bulunacağı yerleri öğrenip oraya gitmeyi, karşılaşma fırsatı kollamayı anlatır. Kalıptaki dolaşmak sözcüğü de bu yer değiştirmeyi gösterir.
Arkasından koşmak da iş yaptırmak için birinin arzusunu kollamayı, görüşme fırsatı aramayı bildirir; bu yönüyle iki kalıp aynı çabayı anlatır. Arkasından koşmak ayrıca birine çok ilgi duymak anlamında da kullanılır; arkasında dolaşmak ise yalnızca iş takibi için söylenir.