Anlamı
den. armayı yerli yerine koymak.
Detaylı Açıklama
Arma donatmak, denizcilik dilinde armayı yerli yerine koymaktır. Arma, gemilerde direk, seren, ip ve benzeri takımların genel adıdır; donatmak ise bu parçaları olması gereken yerlere takarak tekneyi hazır duruma getirmektir. Söz, sökülmüş ya da indirilmiş bir donanımın yeniden kurulmasını anlatır. Kışı limanda geçiren bir teknenin sezon başında yeniden hazırlanması bu işin en bilinen örneğidir. Kalıp bir mecaz değil, meslek dilinden gelen bir terim olarak kullanılır; anlattığı şey somut bir iştir. Öznesi işi yapan denizci, nesnesi ise tekneye ait armadır. Donatma bittiğinde tekne denize çıkabilecek duruma gelmiş olur. İşin ne kadar sürdüğü teknenin büyüklüğüne göre değişir. Donatma bittiğinde armanın bütün parçaları kendi yerinde bulunur; eksik kalan bir parça varsa iş tamamlanmamış sayılır.
Örnek Cümleler
- Sezon açılmadan tekneyi denize indirdiler, topu topu iki günde armayı donattılar.
- Usta çırağına arma donatmayı öğretirken her ipin yerini tek tek gösterdi.
- Arma düzgün donatılmadan yola çıkılmayacağını kaptan daha limandayken hepsine söylemişti.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Gemilerde kullanılan bütün takımların ortak adıdır. Sözcük tek bir parçayı değil bütünü karşılar; bu yüzden tekil kullanılır. Donatmak ise o bütünü yerine oturtmaktır; eksik parça kalırsa iş bitmiş sayılmaz.
Kullanılmaz. Kalıp bir meslek terimidir; anlattığı iş somuttur ve başka bir alana taşınmaz. Denizcilik dışında duyulmaz, bu yüzden mecaza da açılmamıştır. Terim kendi alanında kalmış ve orada yerleşmiştir.
Karşıt işleri adlandırırlar. Arma soymak, armayı bir süreliğine sökmektir; arma donatmak ise onu yeniden yerli yerine koymaktır. Kışın soyulan arma, sezon başında donatılır. İkisi aynı teknenin iki ayrı hâlini anlatır.