Anlamı
den. hareketli olan armayı, limanda kışlamak, yağmur ve kardan korumak amacıyla bir süre için sökmek.
Detaylı Açıklama
Arma soymak, denizcilik dilinde hareketli armayı limanda kışlamak, yağmur ve kardan korumak amacıyla bir süre için sökmektir. Buradaki soymak, tekneyi donanımından sıyırmak anlamındadır; hareketli parçalar indirilip korunacak biçimde kaldırılır. İşin amacı bellidir: açıkta kalan donanım ıslanır, çürür, yıpranır. Bu yüzden tekne uzun süre kullanılmayacaksa arması soyulur. Söz mevsimlik bir uygulamayı adlandırır ve kışı limanda geçirecek tekneler için kurulur. Sökme işini denizci yapar; sökülen şey ise hareketli armadır. Sökme geçicidir; tekne yeniden kullanılacağı zaman arma yerine takılır. Bu yönüyle söz bir bakım işini adlandırır; bırakıp gitmeyi değil, korumayı anlatır. Hangi parçaların sökülüp hangilerinin yerinde bırakıldığı kalıpta belirtilmez; söz yalnız hareketli armayı anar.
Örnek Cümleler
- Kasım gelmeden bütün tekneler kızağa alındı, armaları tek tek soyuldu.
- Kışı limanda geçirecek tekne için her şeyden önce armayı soymak gerekiyordu.
- Arma soymadan öylece bırakılan halatlar kış boyunca yağmur altında kalmış.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tekne bir süre kullanılmayacağı için soyulur. Limanda kışlayacak teknenin donanımı yerinde bırakılırsa yağmur ve kar altında kalır. Sökülen arma böylece korunmuş olur; kalıptaki amaç da budur. Sökme işi de bu yüzden kıştan önce yapılır.
Değildir. Soymak fiili burada bir sıyırmayı bildirir, bir yok etmeyi değil. Sökülen parçalar atılmaz, saklanır ve sezon açılınca geri takılır. Kalıp bu yüzden bir bakım işini adlandırır.
Denize çıkılmayan dönemde. Kalıp yalnız hareketli armayı anar, sabit parçaları değil; hangi parça sökülür, cümlede ayrıca söylenir. İş mevsimliktir ve her yıl yinelenir; sökme de takma da aynı düzenin parçasıdır.