Anlamı
yararlanılan nesneleri eksiklikleriyle birlikte kabullenmek gerekir.
Detaylı Açıklama
Arpa samanıyla, kömür dumanıyla atasözü, yararlanılan ya da birlikte yaşanılan şeylerin kusurlarını da göze almak gerektiğini anlatır. Bir nimetten faydalanmak isteyen kişi, onun doğal sonucu olan bazı zorlukları da kabullenmelidir. Arpa samanı nasıl tozlu ve dağınıksa, kömür de duman çıkarıyorsa, hayatın birçok alanında fayda ile zahmet iç içedir. Bu söz özellikle ev, iş, aile, ortaklık ve gündelik ilişki düzenlerinde kullanılır. İnsan sadece rahatını değil, beraberinde gelen yükü de hesaba katmalıdır. Atasözü bu yönüyle olgun bir kabulleniş öğretir; sürekli şikayet etmek yerine şartları gerçekçi biçimde görmeyi önerir. İçinde kaderci bir teslimiyet değil, hayat bilgisinden gelen ölçülü bir pragmatizm vardır. Elde edilen kazancın, düzenin ya da yakınlığın doğal bedelini de anlamayı ister. Halk söyleyişi, bu kısa sözle hem sabrı hem de uyum yeteneğini över. Fayda görmek isteyenin eksiklikleri büsbütün yok sayamayacağını etkili ve akılda kalıcı bir benzetmeyle anlatır.
Örnek Cümleler
- Bu işi yapacaksan küçük sıkıntılarına da katlanacaksın; arpa samanıyla, kömür dumanıyla.
- Öğretmenimiz tahtaya dönerek "arpa samanıyla, kömür dumanıyla" dedi.
- Babam her fırsatta "arpa samanıyla, kömür dumanıyla" diye öğüt verirdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyden yararlanmak isteyen kişinin onun eksik, zahmetli ya da katlanılması gereken yönlerini de kabul etmesi gerektiği düşüncesini taşır.
Ev düzeni, iş hayatı, aile ilişkileri, ortak yaşam ve çıkarla birlikte külfetin de bulunduğu her durumda kullanılabilir.
Çünkü hayatın tamamen kusursuz olmadığını, fayda ve zahmetin çoğu zaman birlikte geldiğini açık biçimde kabul eder.