Anlamı
işi çoğunlukla iyi giden bir kimse, talihinin her zaman ona yâr olamayacağını bilmelidir.
Detaylı Açıklama
Aşık daima bey oturmaz atasözü, işi çoğunlukla iyi giden bir kimsenin, talihinin her zaman ona yâr olamayacağını bilmesi gerektiğini anlatır. Söz aşık oyunundan alınmıştır: aşık kemiği atıldığında her seferinde bey denen yüze düşmez, kimi zaman başka yüze gelir. Atasözü bu görüntüyü talihe uygular; bugün kazanan bir gün kaybedebilir. Uyarı, işi iyi giden kimseye yöneliktir: bugünkü gidişin böyle sürüp gideceğini sanmamalıdır. Söz kötü bir sonu haber vermez, yalnız her zamanın aynı olmayacağını hatırlatır. Talihin ne zaman ya da nasıl döneceği atasözünde bildirilmez. Uyarının amacı da açıktır: kişi hazırlıklı olsun, elindekine fazla güvenmesin. Aşığı cuk oturmak deyimi de aynı oyundan gelir ve işin istenen biçimde yoluna girmesini anlatır.
Örnek Cümleler
- Bugün işleri tıkırında ama aşık daima bey oturmaz, biraz temkinli olsun.
- Aşık daima bey oturmaz; iki yıl önce kimse onu bu hâlde göremezdi.
- Kazandıkça şımardı, iki yıl sonra aynı kapıda iş aradı; aşık daima bey oturmaz.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Aşık oyunundan. Kalıp olumsuz kurulur ve olumlusu yoktur; hüküm hep yadsımayla verilir. Bey de oyundaki en iyi yüzün adıdır; terim söze girmiş, orada kalıplaşmıştır. Kemik her atışta aynı yüze düşmez.
İşi çoğunlukla iyi giden kimseye. Daima zarfı uyarının hedefini gösterir; yadsınan şey talihin kendisi değil, sürekliliğidir. İşleri kötü giden kimse sözün muhatabı değildir; zarf düşerse hüküm bütünüyle değişir.
Verilmez. Atasözü talihin döneceğini kesin olarak bildirmez. Ne zaman ve nasıl değişeceği sözde yer almaz; amaç korkutmak değil, hazırlıklı olmayı istemektir. Uyarı bu kadarla kalır; ötesini söz üstlenmez.