Anlamı
evlenecek kimselerin durumunu nüfus kayıtlarının bulunduğu yerde askı yoluyla ilan etmek.
Detaylı Açıklama
Askıya çıkarmak, evlenecek kimselerin durumunu nüfus kayıtlarının bulunduğu yerde askı yoluyla ilan etmektir. Kalıp belli bir işlemi adlandırır: evlenmek üzere başvuran çiftin durumu, herkesin görebileceği bir yere asılır. Öznesi bu işlemi yapan görevlidir; askıya çıkarılan ise evlenecek kimselerin durumudur. Sözdeki askı, ilanın asıldığı yeri gösterir; çıkarmak ise onu kapalı dosyadan alıp görünür kılmayı bildirir. Kalıp bu yüzden yalnız duyurmayı değil, belli bir usulle duyurmayı anlatır. İlanın niçin yapıldığı, ne kadar asılı kalacağı ya da sonucunda ne olacağı kalıpta belirtilmez. İşlem nüfus kayıtlarının bulunduğu yerde yapılır; başka bir yerde asılan duyuru için bu söz kurulmaz. Kalıp bir usulü adlandırdığı için kendi başına bir yargı da taşımaz.
Örnek Cümleler
- Evrakları tamamlanınca memur, evlenecek olan çiftin durumunu usulünce askıya çıkardı.
- Köyde bir çiftin adları askıya çıkarılınca haber bütün mahalleye yayıldı.
- Nüfus memuru her hafta birkaç çiftin durumunu askıya çıkarıyor, liste kalabalık.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Evlenecek kimselerin adlarını ve durumunu. Kalıp geçişlidir; ilan edilen durum nesne olur. Çıkarmak fiili burada bir işlemi başlatmayı bildirir; ilan asılınca herkes durumu görebilir. İlanın amacı da budur.
Nüfus kayıtlarının bulunduğu yerde. Öznesi işlemi yapan görevlidir, çift değil. Yer de usulün parçasıdır; kalıp onu anlamın içine katar, bu yüzden her duyuru için kurulmaz. Başka bir yerdeki ilan bu adı almaz.
Askı ilanın asıldığı yeri, çıkarmak ise dosyadan alıp ortaya koymayı. İkisi bir arada belli bir usulü adlandırır; sıradan bir haber verme bu sözle karşılanmaz. Sonucunda ne olacağı ise sözün dışındadır.