Anlamı
yalan, uydurma.
Detaylı Açıklama
Aslı faslı yok, bir şeyin yalan, uydurma olduğunu bildirir. Kalıp bu biçimiyle kalıplaşmıştır; olumsuz ve tek parça hâlinde kullanılır. Söylenen şeyin doğruluğu bulunmadığı gibi, ortaya atılmış, uydurulmuş olduğu da anlatılır. Bu yönüyle kalıp bir ret cümlesidir: kişi duyduğu şeyi tek sözle çürütür. Öznesi yalan olduğu söylenen şeydir; bir haber, bir suçlama, bir söylenti. Kalıp kimin uydurduğunu, niçin uydurduğunu söylemez. Uydurmanın büyük ya da küçük olması da sonucu değiştirmez. Söylenenin ne kadar inandırıcı göründüğüne de bakılmaz. Yalan olduğunun nasıl anlaşıldığı yine kalıpta bildirilmez; söz yalnız reddi taşır, gerekçesini cümlenin gerisi verir. Söz kendi hakkında söylenenleri reddetmek için de, başkası hakkında duyulanı çürütmek için de kurulur.
Örnek Cümleler
- Ortaya atılan o suçlamaların aslı faslı yok, hepsi baştan aşağı uydurma.
- Aslı faslı yok bu dedikodunun, kim çıkardıysa boşuna uğraşmış demek ki.
- Söylenenler büyüktü ama aslı faslı yokmuş, mahkeme de sonunda öyle dedi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Duyulan şeyin doğruluğunu; onu uydurma sayar. Kalıp yok sözcüğüyle biter ve tek parça hâlinde kullanılır; bölünmez; yalnız yokmuş gibi ek-fiiller alır. Bu kısalık sözü bir ret cümlesine çevirir; kişi işittiğini tek sözle çürütür.
Değildir. Küçük bir söylenti de, ağır bir suçlama da aynı sözle reddedilir. Kalıp uydurmanın ölçüsünü değil, doğru olmadığını bildirir. Kimin uydurduğu ve niçin uydurduğu da sözde yer almaz.
Duyduğu şeyi çürütmek isteyen herkes kurabilir. Kendi hakkında söylenene de, başkası hakkında işitilene de aynı sözle karşılık verilir. Yalanın nasıl anlaşıldığı ise bildirilmez; söz bunu açıklamadan hükmünü verir.