Anlamı
bunamak:
'Sen sahiden budalaymışsın dostum hem adamakıllı ateh getirmişsin.' -R. H. Karay.
Detaylı Açıklama
Ateh getirmek deyimi, bunamak, zihinsel dengesini ya da algı berraklığını kaybetmeye başlamak anlamında kullanılır. Daha çok ileri yaş, aşırı dalgınlık ya da akıl karışıklığı bağlamında duyulan bu ifade, kişiye önceki zihinsel topluluğunu yitirmiş gibi bakildiğini gösterir. Günlük dilde bazen sert, bazen de hafif alaylı bir tonda kullanılabilir. Bu nedenle deyimin kullanımı bağlama göre hassasiyet gerektirir. Buradaki ana anlam, insanın düşünce duzeninin zayıflaması ve sözle davranışında tutarlılık kaybı görülmesidir. Deyim yalnız gerçek bunama durumlarını değil, geçici dalginliklar için abartılı biçimde de söylenebilir. Ancak aslı tonunda zihinsel toparlanmanın bozulduğu düşüncesi vardır. Türkçede halk arasında eski kullanımı olan bu deyim, günümüzde daha sınırlı bir alanda geçse de hala anlasilirliğini korur. Söylendiği yerde kişiye yönelik bir hayret, eleştiri ya da usul usul acıma duygusu hissedilebilir. Bu yüzden hem dilsel hem toplumsal toni dikkatle değerlendirilmelidir.
Örnek Cümleler
- Aynı şeyi durmadan tekrar edince ateh getirdiğini söylediler.
- Günde yirmi kez aynı şeyi soruyor, adamakıllı ateh getirmiş sanki.
- Komşu yaşlı amca biraz ateh getirdi, dün kapı anahtarını buzdolabında buldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kişinin zihinsel berraklığını yitirmesi, bunamasi veya düşünce ve davranışında dağınıklık göstermesi durumunu anlatır. Deyim yalnız gerçek bunama durumlarını değil, geçici dalginliklar için abartılı biçimde de söylenebilir.
Hayır, bazen gerçek zihinsel zayıflama için, bazen de çok dalgın veya tutarsız davranan biri için abartılı şekilde kullanılabilir.
Çünkü zihinsel durumlara dokunan bir anlam taşıdığı için alaycı ya da kırıcı duyulma ihtimali vardır.