Anlamı
tutuşturmak.
Detaylı Açıklama
Ateş vermek, bir şeyi tutuşturmak, yakmak ya da yanmasını başlatmak anlamında kullanılan temel ama güçlü bir ifadedir. Günlük hayatta soba, ocak, odun, kâğıt ya da başka yanıcı maddeler için söylenebilir. Ancak deyimin kullanım alanı yalnızca teknik yakma eylemiyle sınırlı kalmaz; toplumsal olaylarda, kavgada ya da kışkırtıcı davranışlarda da mecaz genişlemeleri olabilir. Yine de esas anlam, bir yanmanın başlangıcını sağlamaktır. Ateş vermek ifadesi, eylemin ilk kıvılcımını ve süreci başlatan müdahaleyi vurgular. Bu yüzden hem fiziksel hem anlatımsal olarak başlangıç niteliği taşır. Bir şey kendiliğinden yanmaz; dışarıdan verilen bir etki gerekir. Halk dilinde bu mantık, deyimin çağrışım gücünü artırır. Kimi zaman bir düzeni ısıtmak ve başlatmak, kimi zaman da tehlikeli bir süreci başlatmak anlamında duyulur. Bağlamına göre nötr, yararlı ya da tehlikeli bir ton kazanabilir. Kısacası ateş vermek, yanmayı sağlayan ilk dokunuşu anlatır ve sonrasında gelişecek olayların kapısını açan kritik anı dilde sabitler.
Örnek Cümleler
- Bütün mahalle onun ateş verdi konuşuyor.
- Haberi duyunca herkes ateş verdi.
- Müdür bu karardan sonra iyice ateş verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Sobayı, mangalı, odunu, kâğıdı ya da başka bir yanıcı şeyi tutuşturma ve yakma eylemi için kullanılır.
Temel kullanım budur; ancak bağlama göre bir olayın başlamasına yol açmak biçiminde mecazi çağrışımlar da olabilir.
Çünkü ifadenin odağında, yanmayı başlatan ilk müdahale ve ilk kıvılcım vardır. Bu yüzden hem fiziksel hem anlatımsal olarak başlangıç niteliği taşır.