Anlamı
az sayıda kötü insan, çok sayıda iyi insanın başını belaya sokabilir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, az sayıda kötü insanın çok sayıda iyi insanın başını belaya sokabileceğini söyler. Az ile çok karşı karşıya konur; sayı değil, aradaki oran anlatılır. Atasözünde ateş kötü kişiyi, odun ise zarar görenleri karşılar. Yakar fiili sonucu bildirir: ateş değmiştir, zarar görünür hâle gelmiştir. Yangın benzetmesi kötülüğün ne kadar hızlı yayıldığını da duyurur. Kötü kişi az olduğu için görünmez kalabilir; zararı ise herkesin gözü önündedir. Söz kalabalığı suçlamaz: suç azınlıktadır, bedel çoğunluğundur. İçinde uyarı vardır: küçük görülen bir kötülük küçümsenmemelidir. Söz kötü kişiyi değil, onun doğurduğu sonucu öne çıkarır. Yangının nasıl söndürüleceği atasözünde yer almaz. Kimin ateş, kimin odun olduğu ise cümlede belirtilir ve çoğu kez bir olayın ardından söylenir.
Örnek Cümleler
- Birkaç kişinin çıkardığı kavga bütün mahalleyi karıştırdı; az ateş çok odunu yakar.
- Az ateş çok odunu yakar; iki kişinin dedikodusu koca ekibi birbirine düşürdü.
- Üç kişinin karıştırdığı ihale yüzünden bütün kurum töhmet altında kaldı; az ateş çok odunu yakar.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Ocağa dayanır. Tek bir kıvılcım koca yığını tutuşturur; küçücük bir alevle yığınla odun arasındaki uçurum, sözün bütün gücünü verir. Atasözü bu oranı insan topluluğuna uygular ve kötülüğün yayılma hızını gösterir.
Kötülüğü yapanı değil, arkasından gelen zararı öne çıkarır. Yapılan iş tek kişide kalmaz, çevreyi de içine alır; bedeli ödeyen kalabalık olur. Söz bu yüzden bir uyarı gibi duyulur.
Bir dedikodunun iş yerini karıştırdığı, tek bir kavganın mahalleyi ayağa kaldırdığı durumlarda söylenir. Çoğu kez olay olup bittikten, zararın büyüklüğü görüldükten sonra kurulur ve küçük sanılan kötülüğü hatırlatır.