Anlamı
bir erkek, karısının malından yararlanmayı düşünmemelidir.
Detaylı Açıklama
Avrat malı, kapı mandalı atasözü, geleneksel anlayışa göre bir erkeğin karısının malına göz dikmemesi, ondan geçim beklentisi içine girmemesi gerektiğini anlatır. Bugünün toplumsal eşitlik anlayışıyla birebir ortusmeyen bu ifade, tarihsel aile ekonomisi ve cinsiyet rolleri içinde şekillenmiştir. Atasözünün merkezinde, erkeğin kendi emeğiyle ayakta durması gerektiği düşüncesi vardır. Kapı mandalı benzetmesi, kadın malını elde bulunsa bile asıl sahiplik ve tasarruf bakımından erkeğe ait bir geçim unsuru gibi görmeme uyarısını taşır. Söz bugün kullanılırken dikkatli olunması gereken, tarihsel bir bakış acısını yansıtan atasözlerindendir. Yine de kültür tarihi açısından aile içi ekonomik rol algısını göstermesi bakımından önemlidir. Halk bilgeliği burada ekonomik sorumluluğu erkek tarafına yuklemis, eşin malını aslı geçim kaynağı saymamistir. Söylendiği yerde öğüt kadar geleneksel bir ahlak düzeni de hissedilir. Bu nedenle atasözü, bugünün diliyle değil, kendi döneminin aile ve mal anlayışıyla birlikte okunmalıdır.
Örnek Cümleler
- Eskiler, avrat malı kapı mandalı diyerek erkekten kendi ayakları üstünde durmasını beklerdi.
- Avrat malı kapı mandalı derler; eşinin mirasını harcamak akıllı iş değil.
- Babam hep avrat malı kapı mandalı diye uyarırdı, karının parasına göz dikme derdi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Aile içinde ekonomik sorumluluğu daha çok erkeğe yukleyen, kadının malını işe onun aslı geçim kaynağı olarak görmeyen geleneksel anlayışı yansıtır.
Çünkü cinsiyet rolleri ve aile ekonomisi konusunda tarihsel kabullere dayanır; modern eşitlikci anlayışla aynı zeminde değildir.
Çünkü geçmiş toplumun aile içi mal ve sorumluluk algısını dil üzerinden görmemizi sağlayan bir kültür belgesidir.