Anlamı
çok yalvarmak:
'Obanın bütün kadınları, delikanlıları ayağına düştü.' -Y. Kemal.
Detaylı Açıklama
Ayağına düşmek deyimi, birinden çok büyük ricada bulunmak, yalvarmak ve adeta tüm gururunu bir yana bırakarak bağışlanma ya da yardım istemek anlamına gelir. Buradaki sahne son derece güçlüdur; kişi yalnızca sözle değil, beden diliyle de aşağıdan konuşur hale gelir. Bu nedenle deyim, çağrısı olduğu kadar acziyeti de anlatır. Daha çok umutsuzluk, mecburiyet, affedilme isteği veya büyük bir ihtiyaç durumu için kullanılır. Söylendiği yerde hem ciddiyet hem de duygusal yoğunluk hissedilir. Ayağına düşmek, sıradan bir isteme hali değildir; kişinin tüm direncini ve mesafesini bir yana birakmasidir. Halk dilinde bu yüzden son çare gibi duran durumlarla bağlantılıdır. Deyim, güç ilişkisini de açık eder: biri ustte, diğeri yardım dilenecek kadar alttadir. Bu nedenle hem duygusal hem toplumsal bakımdan kuvvetli bir ifade taşır. Türkcede yalvarmanın şiddetini anlatan en belirgin deyimlerden biridir.
Örnek Cümleler
- Yaptığı hatadan sonra herkesin ayağına dustu.
- Oğlunun affı için müdürün ayağına düştü ama fayda etmedi.
- Komşunun ayağına düştü, yardım istedi; sonunda razı oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü kişinin yalnız sözle değil, tüm tavrıyla kendini alcaltarak merhamet veya yardım istemesini anlatır. Deyim, güç ilişkisini de açık eder: biri ustte, diğeri yardım dilenecek kadar alttadir.
Affedilme, yardım isteme, cezadan kurtulma veya büyük bir ihtiyacı gidermeye yönelik umutsuz çağrılarda daha çok duyulur.
Bir tarafın güç, karar veya merhamet sahibi olduğunu; diğer tarafın işe ona muhtaç hale geldiğini gösterir.