Atasözü

El Öpmekle Ağız Aşınmaz Ne Demek?

Anlamı

çok önemli bir iş için bir kimseye ricada bulunmak hatta yalvarmak gerekirse, yapılır.

Detaylı Açıklama

El öpmekle ağız aşınmaz atasözüne göre çok önemli bir iş için bir kimseye ricada bulunmak, hatta yalvarmak gerekirse bu yapılır. Söz bir abartıyla konuşur: el öpen ağız aşınmaz, yani rica etmek kişiden bir şey eksiltmez. El öpmek, büyüğe gösterilen saygının ve bir isteğin işaretidir. Tanımdaki çok önemli sözü bir koşul koyar: atasözü her iş için değil, önemli işler için yalvarmayı göze almayı öğütler. İş bir hastanın tedavisi, bir çocuğun okula kaydı, bir işe giriş ya da bir dava olabilir. Söz gururu yüzünden rica etmekten kaçınan birine söylenebilir. Atasözü yalvarmayı bir onur kaybı saymaz; önemli bir işin karşısında küçük bir bedel olarak görür. Ağız sözü, ricanın sözle yapıldığını da düşündürür.

Örnek Cümleler

  1. Oğlunun ameliyatı için tanıdık bir doktordan randevu isteyen Hasan Bey, gururunu bir kenara bıraktı; el öpmekle ağız aşınmaz.
  2. Kızının okul kaydı için müdürün kapısını üç kez çalan anne, sonunda istediği sınıfı aldı; el öpmekle ağız aşınmaz.
  3. Köyün yoluna asfalt dökülmesi için kaymakama defalarca rica eden muhtar, sonunda işi bitirdi; el öpmekle ağız aşınmaz.

Diğer Atasözleri ve Deyimler

Sıkça Sorulan Sorular

İki söz aynı anlamı taşır ve aynı abartıyla kurulur. Biri eli ve ağzı, öteki eteği ve dudağı anar. Etek öpmek daha derin bir eğilişi düşündürür; ama iki sözün öğüdü de önemli bir iş için rica etmekten kaçınmamaktır.

Yüz sürmek, bir dilekte bulunmak için bir kişiye yalvarmaya gitmektir. Atasözünün öğüdünü yerine getiren kişi böyle davranır. Deyim yalvarmaya gidişi anlatır; atasözü bu gidişin kişiden bir şey eksiltmeyeceğini söyler.

El etek öpmenin ilk anlamı, bir iş için çok yalvarmayı anlatır; atasözü de bu yalvarmayı önemli bir iş için doğru bulur. Deyimin ikinci anlamı olan yaltaklanma ise atasözünde yoktur. Atasözü yalnız bir amaç için yapılan ricayı uygun görür.