Anlamı
uğradığı yere bereketsizlik, uğursuzluk getirir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, uğradığı yere bereketsizlik ve uğursuzluk getiren kimse için söylenir. Sözün resmi serttir: ayağın bastığı toprak kurur, orada ot bile yetişmez. Ot bitmemesi bereketin büsbütün kalkması demektir, çünkü ot toprağın kendiliğinden verdiği en küçük üründür. Söz kişinin tek bir işini değil, bulunduğu her yeri anar; bu yüzden yargısı geniştir ve ağırdır. Çoğu kez kızgınlıkla, bir kötü gidişin ardından söylenir. Halk inanışının içinden gelir ve uğursuzluğu doğrudan kişiye yükleyen eski bir bakışı yansıtır. Ot bitmemesi, toprağın bir daha eski hâline dönmeyeceği duygusunu da taşır. Kimin için söylendiği cümlede belirir. Anılan kuraklık, kavga ya da iflasla kişi arasında gerçekten bir bağ bulunup bulunmadığı tartışılmaz.
Örnek Cümleler
- Köye geldiğinden beri kuraklık sürüyor, ayağının bastığı yerde ot bitmez.
- Girdiği her şirketi batırdı; ayağının bastığı yerde ot bitmez sözü boşuna değil.
- Düğünü cenazeye çevirdi; ayağının bastığı yerde ot bitmez, herkes bunu söylüyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Uğradığı yere bereketsizlik ve uğursuzluk getirdiğine inanılan kimse için kurulur. Kişinin tek bir davranışı değil, bulunduğu her yer anılır; bu yüzden yargı geniştir ve savunma payı bırakmaz.
Bereketin büsbütün kalkmasını anlatır. Ot, ekilmeden biten en küçük üründür; o bile çıkmıyorsa geriye hiçbir verim kalmamış demektir. Söz sertliğini bu uç resimden alır ve yumuşatma payı bırakmaz.
Sona ermeyi değil, yetişmeyi bildirir. Toprakta biten şey büyür, boy atar; olumsuz kurulunca bu büyüme baştan kesilmiş olur. Fiilin iki anlamı arasındaki ayrım sözün doğru okunmasını sağlar.