Anlamı
insan, yaşamı boyunca çeşitli engellerle ve güçlüklerle karşılaşır.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, insanın yaşamı boyunca çeşitli engellerle ve güçlüklerle karşılaşacağını söyler. İki yarısı birbirini tamamlar: yolda ayak değmedik taş bulunmadığı gibi, başa gelmeyecek iş de yoktur. Taşın tekmelenmesi sıradan, hep olan bir şeydir; söz sıkıntıyı da böyle sıradan sayar ve olağanlaştırır. Bu yüzden kalıp çoğu kez bir yakınmanın ardından, başa geleni hafifletmek için söylenir. İçinde avuntu vardır: kişi yalnız değildir, herkesin başına bir şey gelir. İki yarının da olumsuz kuruluşu, yani olmaz sözcüğü, yargıyı kesinleştirir. Konuşmada iki yarısı birlikte söylenir; tek yarısıyla kullanılması seyrektir. Sıkıntının ne olacağı, ne zaman geleceği ve ne kadar süreceği söylenmez. Söz çare de göstermez; yalnız karşılaşmanın kaçınılmaz olduğunu bildirir.
Örnek Cümleler
- Bu kadar dert bir arada olur mu demeyin; ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz.
- İşi bozulan komşuyu ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz diyerek avuttular.
- Ayak almadık taş olmaz, başa gelmedik iş olmaz; herkes bir sıkıntıdan geçiyor.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Benzetmeyle bağlanır. Tekmelenmemiş bir taş bulunmadığı gibi, insanın başına gelmeyecek iş de yoktur. İlk yarı sıradan bir gözlemdir; ikinci yarı o gözlemi doğrudan insan hayatına uygulamış olur.
Avutma duygusuyla söylenir. Sıkıntıya düşen kişiye başına gelenin olağan olduğu hatırlatılır; yalnız olmadığı, herkesin bir güçlükten geçtiği duyurulur. Sözde sitem değil, teselli ile paylaşma vardır; söyleyen kendi geçmişine de dayanır.
Göstermez. Atasözü yalnız karşılaşmanın kaçınılmaz olduğunu söyler; güçlükten nasıl çıkılacağını, ne kadar süreceğini, arkasından ne geleceğini söylemez. Kişiye kalan, başa geleni hayatın olağan bir parçası sayıp yoluna devam etmektir.