Anlamı
1) konuk ayakkabılarını gidiş yönüne doğru düzgün bir biçimde sıralamak; 2) mec. bazı davranışlarla konuğu gitmeye zorlamak.
Detaylı Açıklama
Ayakkabılarını çevirmek deyimi, ilk anlamında bir konuğun ayakkabılarını gidiş yonune doğru düzenlemek anlamına gelir. Ancak deyimin günlük dilde daha dikkat çeken yanı, bir konuğa doğrudan 'git' demeden onu gitmeye yoneltecek davranışlar sergilemeyi anlatan mecazı kullanimidir. Bu nedenle deyim, dolaylı mesaj verme ve nezaketle mesafe koyma kültürune işaret eder. Ev sahibi bazen açıkça kovmaz; ortamı toplar, sohbeti kısa keser, ayakkabilari duzeltir ve konuğa veda vaktinin geldiğini hissettirir. Deyim bu yüzden sosyal incelik, ustu kapalı mesaj ve misafirlik adabı ile bağlantılıdır. Kullanımında hafif nukteli bir ton da olabilir. Geleneksel ev hayatında misafir ağırlamanın da, misafiri yolcu etmenin de usulleri vardı; bu deyim o kültürun dildeki izlerinden biridir. Söylendiği yerde açık sertlik değil, ustu kapalı bir uzatma istememe hali hissedilir. Böylece deyim, ev içi nezaket ile sosyal sınır koyma arasındaki ince dengeyi anlatan canlı kullanımlardan biri olarak yaşamaya devam eder.
Örnek Cümleler
- Gece uzayınca teyze ayakkabılarını çevirmeye başladı.
- Misafirler gidince ayakkabılarını çevirip içeri buyur etti.
- Kapıda ayakkabılarını çevirdi, ev sahibinin nezaketine karşılık verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir konuğu veya birini açıkça söylemeden gitmeye yoneltecek davranışlar sergilemek anlamına gelir. Böylece deyim, ev içi nezaket ile sosyal sınır koyma arasındaki ince dengeyi anlatan canlı kullanımlardan biri olarak yaşamaya devam eder.
Çünkü açık ve kaba bir tutum yerine dolaylı bir işaretle sınır koymayı anlatır. Deyim bu yüzden sosyal incelik, ustu kapalı mesaj ve misafirlik adabı ile bağlantılıdır.
Daha çok misafirlik, ev hayatı ve uzayan sohbetler gibi sosyal ortamlarda kullanılır. Ayakkabılarını çevirmek deyimi, ilk anlamında bir konuğun ayakkabılarını gidiş yonune doğru düzenlemek anlamına gelir.