Anlamı
1) birini kendinden geçercesine sevmek; 2) aşırı ölçüde sinir bunalımları geçirmek.
Detaylı Açıklama
Ayılıp bayılmak deyimi, iki farklı ama şiddetli duygusal durumu anlatır. Ilk anlamında birini ya da bir şeyi çok sevmek, ona hayranlık derecesinde duskun olmak demektir. Ikinci anlamında işe aşırı ölçüde sınır bunalımları geçirmek, duygusal olarak dengesiz ve tasgin tepkiler vermek anlamına gelir. Her iki kullanımın ortak noktası, ölçülü duygudan çıkmış yoğunluk hissidir. Kişi ya sevgide ya da sinirde aşırı bir noktadadır. Bu nedenle bağlam belirleyici ölür. Genç birinin bir sanatciya ayılıp bayilmasi hayranlık anlatırken, bir başkasının krizler geçirir gibi ayılıp bayilmasi sinirsel tasginliği anlatabilir. Deyim gücünü, duygusal aşırılık halini bedensel bir sarsıntı gibi göstermesinden alır. Söylendiği yerde denge bozulmuş, duygu şiddetlenmistir. Türkçede bu yüzden hem hayranlık hem de bunalım anlatısında işlevsel bir deyim olarak yaşamıştır. Kullanimdaki renk, aşla sıradan bir beğeni ya da hafif sınır değildir; hep yüksek dozda bir etkilenme vardır.
Örnek Cümleler
- O oyuncuya ayılıp bayiliyor.
- Yeni aldığı arabasına ayılıp bayılıyor, her gün parlatıyor.
- Kuzinine ayılıp bayılıyor, her ortamda ondan bahsediyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bağlama göre ayırt edilir; sevgi ve hayranlık ortamında övgü gibi, sınır veya kriz bağlamında işe bunalım hali gibi anlaşılır.
Ortak duygu, ölçülü duygunun dışına çıkmış yoğun ve tasgin bir etkilenme halidir. Söylendiği yerde denge bozulmuş, duygu şiddetlenmistir.
Çünkü duygusal şiddeti sanki beden kontrolu bozuluyormus gibi gösteren hareketli bir anlatım kurar. Ilk anlamında birini ya da bir şeyi çok sevmek, ona hayranlık derecesinde duskun olmak demektir.