Anlamı
uygun gelmemek, ters gelmek, ters düşmek:
'Yüzük ona biraz aykırı düşen bir parlaklıkla parmağında parlıyordu.' -T. Buğra.
Detaylı Açıklama
Aykırı düşmek deyimi, bir şeyin başka bir şeye uygun gelmemesi, onunla bağdaşmaması veya ters bir etki yaratması anlamında kullanılır. Bu uygunsuzluk bazen fiziksel görünuste, bazen düşüncede, bazen de davranış ve uslupta ortaya çıkar. Bir renk başka bir renge aykırı dusebilir, bir davranış ortama ters gelebilir ya da bir fikir genel kabule uymayabilir. Deyim bu nedenle oldukça geniş bir kullanım alanına sahiptir. Buradaki vurgu sadece farkliliga değil, uyumun bozulmasına yöneliktir. Yanı söz konusu şey yalnızca farklı değildir; bulunduğu bağlamda yamuk, ters ya da yersiz hissedilmektedir. Günlük dilde estetik uyumsuzluklar, sosyal durumlar, değer yargilari ve tartışma konuları için rahatça kullanılır. Söylendiği yerde hafif bir rahatsızlık veya mesafe hissi bulunur. Halk dilinin gücü, uyumsuzluk duygusunu basit bir düşme fiiliyle anlatmasinda ortaya çıkar. Bir şey kendi yerine tam oturmaz ve bu nedenle aykırı düşer. Bu da deyimi hem yalın hem de esnek hale getirir.
Örnek Cümleler
- Seçilen kumaşın rengi odanın havasına aykırı düştü, değiştirmek gerekiyor.
- Bu teklif grubun genel kararına aykırı düşüyor, yeniden değerlendirmeli.
- Söyledikleri dün söyledikleriyle aykırı düştü, herkes şaşırdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir şeyin görünus, düşünce, davranış veya uslup bakımından bulunduğu ortama ya da diğer unsurlara uymadığı durumlar için uygundur.
Hayır, sadece farklı olmayı değil; bu farkliligin bağlamda rahatsız edici ya da uygunsuz hissedilmesini anlatır.
Çünkü sosyal hayatta, tartışmalarda ve görünus yorumlarında uyum sorunu çok sık karşımıza çıkar ve bu deyim bunu kısa yoldan ifade eder.