Anlamı
birkaç şey arasında fark gözetmek.
Detaylı Açıklama
Ayrı seçi yapmak, birkaç kişi, şey ya da durum arasında fark gözetmek, onları aynı ölçüde değerlendirmemek ve aralarında bilinçli bir ayrım yapmak anlamında kullanılır. Bu deyimde asıl vurgu, benzer görünen seçeneklerin eşit kabul edilmemesi üzerinedir. İnsan bazen nitelik, değer, yakınlık, çıkar ya da önem bakımından birini ötekinin önüne koyar; işte bu durumda ayrı seçi yapmış olur. Deyim, yalnızca ayırmayı değil, o ayrımın bilinçli bir tercihe dayanmasını da anlatır. Bu nedenle hem gündelik hayatta hem de toplumsal ilişkilerde kullanışlıdır. Aile içinde çocuklar arasında, kurumlarda insanlar arasında, mal ve hizmet seçimlerinde ya da ahlaki değerlendirmelerde duyulabilir. Bazen haklı bir ayrım anlatılır, bazen de haksız kayırma hissi uyandırır. Tonu bağlama göre değişir. Halk dili bu tür seçicilikleri yalnızca “ayırt etmek” diyerek değil, ayrı seçi yapmak gibi daha yoğun bir kalıpla görünür kılar. Böylece fark gözetmenin kişisel ve toplumsal sonuçlarını da hissettirir. Birlik görüntüsü içinde yapılan tercihlerin, değer sıralamalarının ve ince ayrımların dildeki güçlü karşılıklarından biridir.
Örnek Cümleler
- Evlatlar arasında ayrı seçi yapmamaya çalıştı.
- İş verirken ayrı seçi yapınca itirazlar yükseldi.
- Hoca öğrenciler arasında ayrı seçi yapmazdı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Türkiye genelinde aynı anlamda kullanılır. Bölgesel farklılık göstermez, ancak kullanım sıklığı yöreden yöreye değişebilir. Bu deyimde asıl vurgu, benzer görünen seçeneklerin eşit kabul edilmemesi üzerinedir.
Hayır, bazen haklı ölçülere dayanan ayrımlar için de kullanılabilir; ancak çoğu zaman kayırma veya eşitsizlik eleştirisi çağrıştırır.
Çünkü basit ayırmayı değil, insan ilişkilerine yansıyan değer biçmeyi ve farklı muamele etmeyi görünür kılar.