Anlamı
birinin herhangi bir karakter bakımından göründüğü gibi olmadığını anlatmak için söylenen bir söz: Sen de az değilsin, muziplikte ona taş çıkartırsın.
Detaylı Açıklama
Az değil, birinin herhangi bir karakter bakımından göründüğü gibi olmadığını anlatmak için söylenen bir sözdür. Kalıp olumsuz kurulur ama artırma bildirir: az değil denince çok olduğu söylenmiş olur. Artırılan özellik övülecek bir şey de olabilir, muziplik ya da kurnazlık gibi bir şey de. Az sözcüğü burada sayıyı değil, dereceyi bildirir; ölçülen şey kişinin bir huyudur. Söz çoğu kez şaşkınlıkla, bazen hayranlıkla söylenir; içinde hafif bir takdir de bulunabilir. Sen de az değilsin biçiminde, karşıdakine dönerek de kurulur. Söz teklifsiz konuşmanın sözüdür; tanıdıklar arasında daha sık duyulur. Hangi özellikte az olmadığı cümlenin devamında belirtilir: muziplikte, cesarette, pazarlıkta. Tek başına söylendiğinde dinleyen bunu bağlamdan anlar. Az değilmiş biçimi, sonradan öğrenilen bir şaşkınlığı bildirir; kalıp o anda öğrenileni de içine alır.
Örnek Cümleler
- Sen de az değilsin, muziplikte ona taş çıkartırsın diye gülerek söylendi.
- Sessiz duruyor ama az değil; pazarlıkta fiyatı yarıya indirdi bugün.
- Az değilmiş bu çocuk; büyüklerini susturacak cevabı hiç düşünmeden, gülerek veriverdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Görünüş ile gerçek arasındaki farkı bildirir. Sessiz, uysal ya da masum görünen kişinin sanıldığından atak, muzip ya da kurnaz çıktığı söylenmiş olur; şaşkınlık da bu farktan doğar.
Çoğu kez doğrudan ikinci kişiye söylenir: sen de az değilsin denir. Üçüncü kişi için de kurulur ve o zaman bir değerlendirme olur. Teklifsiz konuşmada, tanıdıklar arasında geçer.
İkisi de olabilir. Gülümseyerek söylendiğinde şakaya ve takdire döner; sert bir sesle söylendiğinde ise sitem, hatta suçlama duyulur. Hangisinin geçerli olduğunu ses tonu ile anlatılan özellik birlikte belirler.