Anlamı
belalı kişinin hakkından kötü kişi gelir.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, belalı kişinin hakkından kötü kişinin geleceğini söyler. İki yarı da bir hayvanla kurulur: azan kurt ile ona kızan köpek. Kurt ile köpek birbirine yakın iki hayvandır; atasözü onları karşı karşıya koyar. Söz belalıyı da, hakkından geleni de aynı çerçeveye koyar; sonuç bir adalet değil, bir karşılaşmadır. Atasözü kötülüğü aklamaz; yalnız onun bir başkasıyla durduğunu bildirir. Söz iki tarafı da yerer, ikisinden birini seçmeye de çağırmaz. Kabadayı, zorba ve kural tanımaz kişiler için kurulur. Atasözü olayın sonunda, karşılaşma görüldükten sonra söylenir; önceden bir kestirimde bulunmaz. Kimin kurt, kimin köpek sayıldığı cümlede belirir; atasözü bunu kendisi göstermez, yargıyı söyleyene bırakır.
Örnek Cümleler
- Kimse karşısına çıkamıyordu, yeni gelen onu bir günde susturdu; azan kurda kızan köpek.
- Azan kurda kızan köpek derler; zorbanın hakkından ondan beteri geldi.
- Mahalleyi haraca kesen adamı kendi adamı ele verdi, azan kurda kızan köpek.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Azmak sınırı aşmayı, saldırgan olmayı bildirir. Kızmak ise karşı durmayı, üstüne yürümeyi anlatır. Atasözü ikisini yan yana koyar: biri taşar, öteki onu durdurur. İkisi de yumuşak değildir.
Önermez. Belanın durduğunu bildirir, ama onu durduranı da iyi saymaz; ortada bir düzelme değil, bir denkleşme vardır. Atasözü bunu olması gereken gibi değil, olduğu gibi, çıplak biçimde anlatır.
İbret ve rahatlama bir arada duyulur. Kimse belayı özlemez, ama onun durdurulması hoşa gider; söz bu karışık duyguyu tek cümlede toplar. Kimi cümlede alay, kimi cümlede tedirginlik de sezilir.